دستورالعمل الزامات مربوط به نمونه

کد سند:
95
کد یکتا:
82
واحد سازمانی:
نمونه گیری
فرآیند:
فرآیند قبل از انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
1.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
 دستورالعمل الزامات مربوط به نمونه 

1- الزامات مربوط به نحوه انتقال نمونه از نظر درجه حرارت، زمان، ظرف، فاصله و...

الف –  نمونه‌‌‌‌هایی كه باید بلافاصله به آزمایشگاه ارسال شده و مورد آزمایش قرار گیرند:
Acid Phosphatase, Serum or Plasma
Activated Clotting Time (ACT)
Ammonia Plasma
Bilirubin, Urine
CSF
Ketones, Urine
Nitrite, Urine
NBT (Nitro blue Tetrazolium Test)
PCO2, Blood
pH, Urine
Synovial Fluid Analysis

ب –  نمونه‌‌‌‌‌هایی كه باید در اولین فرصت ممكن سرم و یا پلاسما جدا گردند:
aPTT ،PT
Aldolase, Plasma or Serum
Angiotensin Converting Enzyme(ACE)
Antidiuretic Hormone(ADH)
Antiphospholipid Antibody
Antiplasmin
Antithrombin
Apolipoprotein A-I
Apolipoprotein B-100
Calcitonin
D-Dimer
DHEA, DHEA-S
Factor XIII
FDP
Fibrinogen
FSH
Hemoglobin, Plasma
Heparin Neutralization
HMWK
Insulin, Serum
Luteinizing Hormone (LH)
Mixing Studies
PTH
Phosphorus, Serum
PAI-1, Plasminogen
Potassium
Prekallikrein
Protein C
Protein S
Reptilase Time
Thrombin Time
Vasoactive Intestinal Peptide (VIP)
von Willebrand Factor

پ –  نمونه‌‌‌‌‌هایی كه برای جدا كردن هر چه سریعتر سرم یا پلاسما نیاز به سانتریفوژ یخچالدار است:
Antidiuretic Hormone(ADH)
ACTH
Calcitonin
C-Peptide
Gastrin
IGF-1
Lecithin: Sphingomyelin Ratio, Amniotic Fluid
Prolactin
Renin Plasma Activity(RPA)

ت- مواردی كه حمل و جا به جایی نمونه حتما باید بر روی یخ صورت گیرد:
Aldosterone, Serum or Plasma
Carcinoembryonic Antigen(CEA)
Methemoglobin, Whole Blood
PCO2& pH Blood (در مخلوط آب و یخ)
 
ث - مواردی كه باید انتقال نمونه بهصورت فریز(منجمد) شده صورت گیرد:
ADH
CA19-9
Hepatitis B, C & D, Serology

ج-  سایر موارد:
ª      Calcium, Ionized, Serum : انتقال نمونه باید در شرایط بیهوازی صورت گیرد.
ª      Cryoglobulin & Cryofibrinogen: بلافاصله نمونه‌‌‌‌ها را در آب گرم قرار داده و به آزمایشگاه ارسال نمایید.
ª   Semen Analysis: به بیمار آموزش دهید كه نمونه را در عرض 60-30 دقیقه پس از گرفتن و با حفظ در دمای C°37 به آزمایشگاه برساند كه راحتترین كار چسباندن نمونه به بدن است. دمای پایین در حین انتقال به آزمایشگاه ممكن است میزان حرکت اسپرم را كاهش دهد.
 

2- الزامات مربوط به شرایط نگهداری نمونه قبل از انجام آزمایش
الف – مواردی كه میتوان نمونه را در یخچال (°C 8-2) نگهداری كرد:
Amylase, Urine
C1 Esterase Inhibitor, Serum
Calcium, Serum
Catecholamines, Fractionation, Urine
CBC (حداکثر24 ساعت)
Chloride, Serum or Plasma
Cortisol, Serum(تا هفت روز)
Creatine Kinase, Serum
CK-MB
Creatinine Clearance, Urine
Digoxin, Serum
Drugs of Abuse Testing, Urine
Erythrocyte Sedimentation Rate  (حداکثر 12 ساعت)
Ferritin, Serum
HbA1C(تا هفت روز)
Iron & TIBC (تا هفت روز)
Jo-1 Antibody
Leukocyte Esterase, Urine
Lithium, Serum
Magnesium, Serum or Urine
Metanephrines, Urine
Methadone, Serum or Urine
Methamphetamine, Qualitative, Urine
Morphine, Urine
Mycobacteria by DNA Probe
Mycobacterial Culture, Sputum
Myoglobin, Serum or Plasma
Opiates, Qualitative, Urine
Osmolality, Serum
Osmotic Fragility
Peripheral Blood, Red Blood Cell Morphology
Phosphorus, Serum
Porphyrins, Quantitative, Urine
Potassium, Urine
Pregnancy-Associated Protein A (PAPP), Serum
Protein Electrophoresis, Serum or Urine
Protein, Quantitative, Serum or Urine
Reducing Substances, Urine
Schilling Test
Specific Gravity, Urine
T3 Uptake
Triglycerides, Serum or Plasma
Zn, Urine
Hb Electrophoresis, Hb A2 (تا هشت روز)

ب – مواردی كه باید نمونه را در فریزر (C° 20-) نگهداری نمود:
α-Fetoprotein, Serum(AFP)
B-Type Natriuretic Peptide (BNP)
CA19-9
Calcitonin, Serum
Ceruloplasmin, Serum or Plasma
Coagulation Assays, Plasma(حداکثر دو هفته)
Cobalamin, Serum
C-Peptide, Serum
Dihydrotesterone, Serum
Glucagon, Plasma
Hemoglobin, Plasma
Hepatitis A, B, C, D, Serology
Insulin, Serum
Metanephrines, Plasma
Mucopolysaccharides, Urine
PTH, Serum
Prolactin, Serum
Renin Plasma Activity(RPA)
Testosterone, Serum or Plasma
Thyroglobulin, Serum

پ – عمده آزمایشهای انعقادی خصوصا PT و aPTT میبایست پس از جداشدن پلاسما در عرض چهار ساعت انجام شوند.
در غیر اینصورت میتوان، پلاسما را در دمای ºC20- (تا دو هفته) و یا ºC70- (تا شش ماه) نگهداری نمود (بهتر است پلاسما از سلولهای خونی در عرض یک ساعت جدا شود).
Antiplasmin
Antithrombin
Factor XIII
HMWK
Mixing Studies
PAI-1&  Plasminogen
Prekallikrein
Protein C & Protein S
Thrombin Time
von Willebrand Factor

ت- سایر موارد:
v Acid Phosphatase, Serum or Plasma: به علت حساسیت آنزیم به حرارت و pH، حداكثر یك ساعت فرصت دارید تا آزمایش را انجام دهید.
v aPTT: در صورت تاخیر در جدا كردن پلاسما و انجام آزمایش، تخریب سریع فاكتور 8 ممكن است به‌طور كاذب PTT را بالاتر از حد واقعی نشان دهد. همچنین در بیماران تحت درمان با هپارین، به دلیل آزاد شدن فاكتور چهار پلاكتی كه هپارین را خنثی میكند، ممكن است PTT به‌طور كاذب پایینتر از حد واقعی سنجیده شود. پلاسما را میتوان پیش از آزمایش بهمدت چهار ساعت در لوله دربسته در دمای اتاق یا °C4-2 نگهداری نمود. در صورت عدم امکان آزمایش در زمان یاد شده پلاسما بهمدت دو هفته در فریزر °C 20- قابل نگهداری است.
(APCR) Activated protein C Resistance: در مورد كاوش بر اساس زمان تشكیل لخته و در صورتی كه آزمایش ظرف مدت چهار ساعت پس از خون‌گیری انجام شود میتوان پلاسما را در حرارتC°4 یا دمای اتاق نگهداری نمود در غیر اینصورت باید نمونه را منجمد نمود. در مورد كاوش بر اساس DNA، نمونه را در دمای اتاق یا C°4 نگهداری نمایید.
v ADA, Body Fluids: نمونه را در دمای محیط سانتریفوژ نموده و مایع رویی آن را تا زمان آنالیز در°C 20- نگهداری نمایید.
v ACTH: پلاسما در دمای C°70- و در لوله‌‌‌‌های پلاستیكی منجمد شود. جهت نگهداری طولانی مدت به نمونه، آپروتینین به میزان ku/ml500 اضافه شود.
v ALT: نمونه خون كامل بهمدت 12 تا 24 ساعت پایدار است اما بعد از آن به علت آزاد شدن آنزیم از گلبولهای قرمز به تدریج افزایش پیدا میكند.  ALTدر سرم و در درجه حرارت یخچال تا سه هفته پایدار است ولی در صورت منجمد كردن كاهش قابل ملاحظهای مییابد.
v Aldolase: سرم را تا زمان انجام آزمایش در °C20- نگهداری كنید. اضافه نمودن اسید بوریك باعث ثبات آلدولاز میگردد.
v Alkaline Phosphatase: نمونه باید در یخچال نگهداری شود. به هنگام ذخیرهسازی، آلكالن فسفاتاز سرم به آهستگی افزایش مییابد به‌طوری كه افزایش 10-5 درصد در كمتر از چهار ساعت در حرارت C°4 قابل انتظار است. به همین علت بهتر است آزمایش هر چه سریع­تر انجام گردد.
v α2–Macroglobulin: نمونه را میتوان بهمدت 72 ساعت در °C4 ذخیره نمود و پس از این زمان باید در C°20- ذخیره گردد و فقط یك‌بار قبل از انجام آزمایش ذوب گردد.
v Amylase, Serum: آمیلاز بهمدت یك هفته در درجه حرارت ‍‍C °25 و حداقل شش ماه در درجه حرارت C ° 4 پایدار باقی میماند.
v Anticardiolipin Antibody: از منجمد و ذوب كردن مكرر سرم اجتناب نمایید چرا كه پایداری آن را تغییر میدهد.
v ADH: پلاسما را داخل لوله پلاستیكی ریخته و در درجه حرارتC °20- منجمد نمایید و به آزمایشگاه مرجع ارسال كنید.
v Anti-DNA: نمونه باید هر چه سریعتر داخل یخچال قرار گیرد. نمونه را میتوان به مدت 72 ساعت در یخچال‌C° 4 و بهمدت طولانی در‍‍C °20- یا سردتر نگهداری نمود.
v ANA: نمونه سرم را میتوان در دمایC °4 یا C°20- بهمدت 72 ساعت بدون انجام انجماد و ذوب نگهداری كرد؛ همچنین میتوان نمونه را درC °70- بهمدت طولانیتر نگهداری كرد.
v Antiphospholipid Antibody: سرم را در صورت قرار دادن روی یخ میتوان بهمدت چهار ساعت نگهداری كرد در غیر اینصورت باید منجمد گردد.
v AST: نمونه بهمدت سه روز در درجه حرارت°C 25، سه هفته درC °4 و بهمدت طولانیتر در فریزر قابل نگهداری است.
v β2-Microglobulin, Urine: در صورت كاهش pH ادرار به كمتر از 5/5 ناپایدار میگردد.
v Bilirubin, Serum: نمونه باید دور از نور نگهداری گردد.
v Calcium, Ionized, Serum: نمونه را در شـرایط بیهوازی میتوان بهمدت 48 ساعت در C°4 و دو ساعت در دمای اتاق نگهداری نمود.
v CEA: نمونه سرم بهمدت 24 ساعت در یخچال و در صورت نگهداری به­مدت طولانی‌‌تـر درC°20- قابل نگهداری است.
v Cobalamin, Serum: نمونه باید دور از نور نگهداری گردد.
v hCGβ: سرم بهمدت 24 ساعت در دمای اتاق، چهار روز در C °4 و بهمدت طولانیتر درC°20- پایدار باقی میماند.
v Complement Components: اجزا كمپلمان نسبت به حرارت حساس هستند و نمونه باید بهمدت 30-15 دقیقه در حرارت اتاق و سپس بهمدت 60-30 دقیقه درC ° 4 نگهداری گردد. برای نگهداری طولانی مدت نیز باید در حرارتC °70- قرار داده شود.
v CBC: نمونه‌‌‌‌ها حداكثر ظرف مدت چهار ساعت پس از نمونه گیری و نگهداری در دمای اتاق باید مورد آزمایش قرار گیرند. در صورتی كه در دمایC °4 نگهداری گردند حداكثر بهمدت 24 ساعت انجام آزمایش امكانپذیر است. گستره خونی میبایست بلافاصله پس از خون‌گیری تهیه شود.
v CRP: سرم باید تازه بوده یا حداكثر 72 ساعت درC °4 نگهداری شده باشد. نمونه درC °20- بهمدت شش ماه پایدار خواهد بود.
v Cryoglobulin: خون را بهمدت 30 تا 60 دقیقه در دمایC °37 نگهدارید تا لخته تشكیل شود. جدا كردن لخته باید در دمایC °37 صورت گیرد و در صورت امكان انجام سانتریفوژ نیز در دمایC °37 باشد. نمونه را در یخچال قرار نداده و منجمد نكنید.
v D-Dimer و FDP: پلاسما در دمای اتاق تا 8 ساعت و روی یخ تا 24 ساعت قابل نگهداری است؛ در غیر اینصورت منجمد شود. در صورت استفاده از سرم برای انجام آزمایش FDP می‌توان آن را تا یك هفته در یخچال نگهداری كرد.
v DHEA و DHEA-S: سرم یا پلاسما بهمدت 24 ساعت درC ° 4 قابل نگهداری است و بیشتر از این زمان باید منجمد شود.
v Estradiol, Serum: نمونه سرم در یخچال تا 24 ساعت و درC °20- تا دو ماه پایدار خواهد بود.
v Estriol, Unconjugated: نمونه در یخچال تا 24 ساعت و درC °20- بهمدت طولانی پایدار خواهد بود.
v Fibrinogen: پلاسما در دمای اتاق تا دو ساعت و در C °8-2 تا چهار ساعت قابل نگهداری است؛ در غیر اینصورت به شكل منجمد نگهداری شود.
v Folic Acid: در صورت نگهداری سرم در دمای اتاق و در معرض نور حدود 19- 12% فولات از بین میرود. سرم در دمایC °4 برای 24 ساعت پایدار است؛ در غیر اینصورت منجمد نمایید و نمونه دور از نور نگهداری شود.
v FSH: سرم درC °25-4 بهمدت چهار ساعت، درC °20- بهمدت دو هفته و درC °70- بهمدت سه ماه پایدار خواهد بود. ادرار نیز بهمدت سه ماه درC °20- پایدار میماند. از چرخه‌‌‌‌های انجماد/ ذوب مكرر اجتناب شود.
v GGT, Serum: نمونه بهمدت یك ماه درC °4 و یكسال در C °20- پایدار خواهد بود.
v Gastrin: سرم بهمدت چهار ساعت درC °4 و یك ماه در C°20- پایدار خواهد بود. سرمهایی كه 48 ساعت در دمایC°4 بودهاند تا 50% كاهش فعالیت را نشان میدهند.
v G6PD: با استفاده از ضد انعقادهای مناسب، آنزیم گلبولهای قرمز درC °4 حداقل شش روز و درC °25 حداقل 24 ساعت پایدار خواهد بود.
v GTT, 2HPP, BS, FBS: گلوكز در خون تام در هر ساعت mg/dl 10-5 كاهش مییابد مگر اینکه در لوله با درب خاکستری (حاوی فلوراید) نگهداری شده باشد. در صورتی که لازم است سرم بهمدت بیشتر از 30 دقیقه در مجاورت سلولها باشد باید یك ماده نگه‌دارنده مانند فلورید سدیم كه از گلیكولیز جلوگیری میكند به نمونه اضافه شود. گلوكز سرم یا پلاسما تا 48 ساعت در یخچال پایدار است ولی نگهداری نمونه بهمدت طولانیتر حتی درC °20- سبب كاهش واضح و پیشرونده میزان گلوكز خواهد شد.
v GH: نمونه سرم چهار ساعت در دمای اتاق و یك سال در C °20- پایدار خواهد بود.
v Hematocrit: در صورتی كه بیشتر از چهار ساعت تاخیر در انجام آزمایش باشد نمونه در یخچال نگهداری شود. روش دستی باید در عرض شش ساعت پس از جمع آوری خون انجام شود. اگر خون در حرارت اتاق نگهداری شود تورم گلبولهای قرمز در عرض 24-6 ساعت سبب بالا رفتن كاذب هماتوكریت و MCV خواهد شد.
v HBeAg: سرم باید در عرض سه ساعت از لخته جدا شده و در یخچال و یا بهصورت منجمد نگهداری شود چرا كه HBeAg به گرما حساس است.
v Hepatitis B DNA Detection: سرم باید درC °20- و بافتها درC °70- منجمد بمانند.
v Hepatitis C RNA Detection: سرم باید درC °20- و بافتها درC °70- منجمد بمانند.
v HDL: بهترین حالت، اندازهگیری بلافاصله پس از نمونهگیری است. نمونه سرم یا پلاسما بهمدت 7-1 روز درC°4 یا هفته‌‌‌‌ها بهصورت منجمد نگهداری شود.
v HLA-Typing: جهت آزمایش سرولوژی نمونه در دمای اتاق نگهداری شود. جهت آزمایشهای مبتنی بر DNA، نمونه در یخچال نگهداری گردد.
v Homocysteine, Plasma: در صورتی كه جدا كردن سلولها از پلاسما یا سرم به تاخیر بیافتد، Homocysteine پلاسما به علت رهایی از گلبولهای قرمز افزایش مییابد. نگهداری نمونه در دمای اتاق بهمدت یك ساعت، حدود 10% Homocysteine پلاسما را افزایش می‌دهد و در صورتی كه نمونه روی یخ قرار داده شود این روند آهسته میشود.
v HVA, Urine: حجم ادرار 24 ساعته را اندازهگیری نموده، حدود ml100 از نمونه را با pH بین 2 تا 4 برداشته و در یخچال قرار دهید. نمونه تا هفت روز درC °4 پایدار خواهد بود.
v 17-Hydroxycorticosteroids, Urine: در طی زمان جمع آوری نمونه در یخچال نگهداری شود. پس از جمع آوری نیز در یخچال قرار داده یا منجمدکنید. در صورتی که نمونه اسیدی (با اضافه کردن ml15 اسید استیک گلاسیال) و در یخچال قرار داده شود تا 45 روز پایدار خواهد ماند.
v 5-HIAA, Urine: در صورتی که نمونه اسیدی شود تا 14 روز در یخچال پایدار خواهد بود. اسیدی شدن با اسید هیدروکلریک یا اسید بوریک انجام میشود. اسید استیک به علت این که بازیافت 5-HIAA را پایین میآورد بهتر است استفاده نشود.
v 17-Hydroxyprogesterone: سرم یا پلاسما برای چهار روز درC °4 و  برای یک  ماه درC °20- پایدار خواهد بود.
v Immunoglobulins, Serum: اگر شک بالینی به کرایوگلوبولینمی یا وجود ماکروگلوبولینها وجود دارد نمونه باید درC °37 قرار داده شود. این گونه نمونه‌‌‌‌ها تا پیش از جدا کردن سرم از لخته نمیبایست در یخچال گذاشته شوند. نمونه‌‌‌‌های سرم ممکن است تا پنـج روز در دمایC°8-2 قابل نگهداری باشند. در صورت نگهداری طولانیتر نمونهها باید در دمایC °20- منجمد شوند.
v LDH, Serum: سرم در دمای اتاق بهمدت دو تا سه روز پایدار است. منجمد کردن نمونه ممنوع است.
v Leukocyte Alkaline Phosphatase: لام‌ها را باید با متانول فرمالین سرد 10% یا استون بافرسیترات، به ترتیب ثابت، آبکشی و در هوا خشک کرده و در عرض 8 ساعت (ترجیحا 30 دقیقه) بعد از گرفتن خون منجمد شوند. میتوان بعد از ثابت کردن، گسترهها را تا 8 هفته قبل از رنگ­آمیزی نگهداری کرد. در بعضی موارد ممکن است فعالیت آنزیمی تا یک سال در دمای ºC20- پایدار بماند.
v Lipase: سرم تا 8 روز در ºC25 (دمای اتاق) و دو هفته درºC4 پایدار است.
v LH: سرم در دمای ºC25-4 تا دو هفته پایدار خواهد بود.
v Microalbuminuria: در یخچال قرار دادن و منجمد کردن معمولا قابل قبول است ولی قبل از انجام آزمایش باید به دمای اتاق رسانده شود.
v Myoglobin, Qualitative, Urine: اگر pH ادرار به 5/9-8 رسانده شود بهمدت 12 روز پایدار خواهد بود.
v Neisseria Gonorrhea Culture: نمونه‌‌‌‌ها نباید در یخچال قرارداده شوند یا در معرض محیط سرد قرار گیرند.
v Newborn Screening For Phenylketonuria or Galactosemia: از قرار دادن کارتهای خونی درجریان هوای آلوده به دود و گرد و غبار و همچنین از گذاشتن آنها در معرض حرارت و تابش مستقیم خورشید جدا خودداری نمایید. کارتهای خونی را میتوان بهمدت یک هفته در پاکتهای مقاوم به رطوبت نگهداری کرد. لکه‌‌‌‌های خون در پاکتهای پلاستکی زیپ دار حاوی سیلیکاژل در دمای ºC8-4 یخچال تا دو ماه و در حالت انجماد (ºC20-) بهمدت طولانی پایدار خواهد ماند.
v Occult Blood, Stool: تاخیر در آزمایش میتواند تاثیر منفی بر نتایج آزمایش گایاک داشته باشد.
v Platelet Aggregation: نمونه را در دمای اتاق نگه‌داشته و آزمایش را بلافاصله یا نهایتا در عرض دو ساعت انجام دهید. نمونه را در یخچال قرار نداده و یا منجمد نکنید.
v PNH Test by Flow Cytometry: برای حاصل شدن نتایج مطلوب، آنالیز باید در عرض 24 ساعت پس از گرفتن نمونه انجام شود. آزمایش ممکن است بر روی نمونه‌‌‌‌های 48 تا 72 ساعت قبل هم قابل انجام باشد. نمونه را در دمای اتاق نگهداری کنید. در یخچال قرار دادن نمونه ممکن است موجب از دست رفتن آنتی ژن سطحی سلول شود.
v Progesterone: سرم در دمای C °4 بهمدت 4 روز و در C °20- بهمدت سه ماه پایدار است.
v PSA: سرم در یخچال تا 48-24 ساعت پایدار است. برای نگهداری بیشتر از این زمان درºC20- نگهداری شود.
v PT: پلاسما یا نمونه سانتریفوژ نشده در لوله دربسته، در دمای اتاق یا دمایC °4-2 تا 24 ساعت قابل نگهداری است، در غیر اینصورت به شكل منجمد نگهداری شود.
v Red Blood Cell Indices: در صورتی كه نمونه بیشتر از 10 ساعت در دمای اتاق یا بیشتر از 18 ساعت درC °4 نگهداری شده باشد نمیتوان از آن استفاده كرد. نمونه نباید منجمد شود.
v Reticulocyte Count: خون حاوی EDTA در دمای اتاق تا 6 ساعت و در دمایC °4 تا 72 ساعت قابل نگهداری است.
v Synovial Fluid Analysis: در اکثر موارد به فاصله کوتاهی پس از دریافت نمونه، آزمایشها باید آغاز گردند. در عرض شش ساعت پس از دریافت نمونه، حدود 40% کاهش در شمارش گلبول سفید محتمل خواهد بود. کریستالهای کلسیم پیروفسفات در عرض چند روز کاهش می‌یابند، در حالیکه کریستالهای منوسدیم اورات (MSU) تعداد، اندازه و birefringence خود را در روزهای اول حفظ کرده و پس از چند هفته افت میکند.
v TRAP: در صورتی که لام‌های شیشهای بلافاصله پس از تهیه ثابت شده باشند حداقل تا یک هفته قابل نگهداری هستند.
v TSH: سرم تا چهار روز درC °4 پایدار خواهد بود.
v TPO: سرم تا 72 ساعت درC °4 پایدار خواهد بود.
v Thyroxin, Free, Serum: سرم تا دو هفته درC °4پایدار خواهد بود.
v Thyroxin, Serum: سرم تا یک هفته درC °25 پایدار خواهد بود.
v (T3), Serum Triidothyronine: سرم را در عرض 48 ساعت جدا نمایید. سرم درC °25 تا یک هفته و درC °20- حداقل تا یک ماه پایدار خواهد ماند.
v Troponins: سرم درC °4 تا چهار روز پایدار خواهد بود.
v (BUN) Urea Nitrogen: سرم یا پلاسما یک روز در دمای اتاق، سه روز درC °8-4 و سه ماه درC °20- پایدار است.
v Urinalysis: در صورتی که بلافاصله بر روی نمونه آزمایش نمیشود، باید در یخچال گذاشته شود. نگهداری در یخچال از المانهای تشکیل شده در ادرار محافظت میکند ولی ممکن است کریستالهایی رسوب کنند که بهصورت واقعی وجود ندارند. بهترین حالت آزمایش بر روی نمونه تازه و گرم است.
v Uric Acid, Serum: اورات در سرم برای سه روز در دمای اتاق، 7-3 روز در دمایC °4 و 12-6 ماه درC °20- پایدار خواهد ماند.
v Uric Acid, Urine: نمونه را در یخچال قرار ندهید. تا حدود سه روز در دمای اتاق پایدار خواهد بود.
v VMA: پس از اسیدی کردن نمونه جمعآوری شده، تا دو هفته در یخچال پایدار خواهد بود.
v Vitamin D: سه روز درC °25-4 پایدار است. سرم تا ماه‌‌‌‌ها درC °20- پایدار بوده و نسبتا به چرخه‌‌‌‌های انجماد / ذوب مقاوم است.
 
3- ملاحظات ایمنی حین جمعآوری و انتقال نمونه
جمعآوری نمونه در مواردی که احتمال آلایندگی بیمار یا نمونه وجود دارد مثل خلط بیمار مشکوک به TB یا خون فرد مبتلا به هپاتیت و ایدز باید با رعایت کامل اصول ایمنی و پیشگیرانه انجام پذیرد و هنگام جابه‌جایی و انتقال نمونه نیز باید این موارد کاملا رعایت گردند.
 
4- ثبت نحوه انجام کار و مسئول مربوطه در زمان نمونهگیری بر بالین بیمار
چنانچه نمونهگیری در بالین بیمار انجام میشود باید علت آن ذکر شده و فرد نمونه‌‌گیر پس از احراز هویت بیمار نسبت به نمونهگیری اقدام نماید.
 
5- معیارهای رد نمونه‌‌‌‌‌های مختلف به ویژه در مورد نمونه‌‌‌‌‌های پذیرش شده از خارج از آزمایشگاه
به‌طور کلی در صورتی که از ضد انعقاد صحیح استفاده نشده باشد یا بیمار آمادگیهای لازم را نداشته باشد و یا پروتکل نمونهگیری و یا طریقه نگهداری نمونه رعایت نشده باشد نمونه نباید پذیرش شود. همچنین اگر روش RIA برای انجام آزمایش استفاده میشود بیمار نباید در یک هفته اخیر درمعرض رادیوایزوتوپ قرار گرفته باشد یا آن را به هر شکلی دریافت کرده باشد.
 سایر علل به این شرح است:
 
الف – مواردی که همولیز نمونه موجب رد شدن آن میگردد:
Alkaline Phosphatase, Serum
Antibody Detection / Identification Red Cell
Antiglobulin Test, Direct & Indirect (Coombs)
Bilirubin, Serum
Creatinine, Serum or Plasma
Digoxin, Serum
Ham Test
Haptoglobin, Plasma
Hemoglobin, Plasma
Hypertonic Cryohemolysis
Keton Bodies, Blood
LDH, Serum
Magnesium, Serum
Osmolality, Calculated, Serum or Plasma
Phosphorus, Serum
Pseudocholinesterase, Serum
Rh Genotype
Sugar Water Screen

ب – مواردی که همولیز یا لخته بودن نمونه سبب عدم پذیرش آن خواهد شد:
CBC
Erythrocyte Sedimentation Rate(ESR)
Hematocrit
Hemoglobin
Kleihauer – Betke
Peripheral Blood, Red Blood Cell Morphology
Renin Plasma Activity(RPA)
Reticulocyte Count
Sickle Cell Tests

پ – مواردی که همولیز یا لیپمیک بودن نمونه موجب عدم پذیرش آن می‌‌گردد:
α1-Acid Glycoprotein, Serum
α2-Macroglobulin, Serum
Transthyretin, Serum, CSF, Urine
 
ت– مواردی که استفاده از لوله یا ظرف معمولی به جای ظروف metal – free و شسته شده با اسید موجب عدم پذیرش میگردد:
Aluminum, Serum or Urine
Iron, Serum
Lead, Serum or Urine
Magnesium, Urine
Zn, Serum or Urine

ج- آزمایشهای انعقادی:
در عمده آزمایشهای انعقادی علت عدم پذیرش نمونه عبارتند از نمونهای که بیشتر از چهار ساعت پس از جمعآوری به آزمایشگاه رسانده شده باشد، ظرف حاوی نمونه که تا حد مشخص پر نشده باشد و نمونه‌‌‌‌هایی که حاوی لخته باشند. این آزمایش‌‌ها به این شرح می­باشد:
Activated Protein C Resistance(APCR)
Antiplasmin
Antithrombin
Factor XIII
Fibrinogen
Heparin Neutralization
HMWK
Lupus Anticoagulant
Mixing Studies
Plasminogen
Prekallikrein
Protein C
Protein S
Reptilase Time
Thrombin Time
von Willebrand Factor




ادامه دارد ...

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]