دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح

کد سند:
5
کد یکتا:
305
واحد سازمانی:
پذیرش
فرآیند:
فرآیند قبل از انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
1.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
موضوع: دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح
 
 از آن جايي كه بيشترين خطاهايي كه در نتايج آزمايش ها در دنيا مشاهده مي گردد مربوط به خطاهاي قبل از انجام آزمايش از جمله شرايط آماده سازي بيماران، شرايط نگهداري نمونه و ..... مي باشد، براي پيشگيري از اين موارد راه كارهاي مختلفي از جمله استاندارد نمودن نمونه ها ارائه شده است. در همين راستا اين آزمايشگاه نيز به منظور يكسان نمودن شرايط آماده سازي قبل از انجام آزمايش راهنمايي هاي مختلفي را تهيه نموده است كه معرفي مي گردد. رعايت شرايط ذكر شده در اين راهنما در نتايج حاصل از آزمايش ها و مقايسه آن با مقادير طبيعي و به تبع آن در مديريت تشخيص و درمان توسط پزشكان محترم بسيار موثر خواهد بود.
 
راهنماي ناشتايي جهت انجام آزمايش ها:
راهنمايي هاي زير براي كمك به بيماران و مراجعين محترم در جمع آوري صحيح نمونه براي آزمايش هاي درخواست شده توسط پزشكان محترم ارائه گرديده است. ناشتايي با زمان مشخص جهت انجام آزمايش ها مانند: آزمايش قند خون ناشتا، تري گليسريد ،.......الزامي است چرا كه خوردن غذا مي تواند منجر به تغيير در مقادير آزمايش شود. اگر پزشكان محترم ما در آزمايشگاه از شما بخواهند كه در وضعيت ناشتا براي انجام آزمايش ها مراجعه نماييد خواهشمند است موارد ذيل رعايت گردد:
 
1-   هشت ساعت قبل از مراجعه به آزمايشگاه هيچ غذا يا آشاميدني ( به جز آب ) نخورده و نياشاميد ( اين مدت ناشتايي در شب توصيه شده است كه فعاليت هاي بدن به حداقل رسيده و مقادير طبيعي نيز در نمونه هاي صبح تعيين شده اند ). آزمایش قند حداقل 8 ساعت ناشتایی لازم دارد.
2-   در صورتي كه آزمايش  هاي مربوط به چربي خون مثل تري گليسريد براي شما درخواست شده باشد مدت زمان ناشتايي حداقل 12 ساعت است.
3-    آزمایش هاي فسفر، اوره، اسید اوریک، پرولاکتین حداقل 4 ساعت ناشتایی لازم دارند.
4- از نوشيدن آب ميوه، چاي و قهوه در طي مدت ناشتايي بپرهيزيد اما نوشيدن آب بلامانع است ( مگر آن كه محدوديت در مصرف آب توسط پزشك تذكر داده شده باشد . )
5- در طي مدت ناشتايي از استعمال دخانيات، جويدن آدامس و تمرين بدني و ورزش پرهيز نماييد. اين موارد ممكن است منجر به تحريك سيستم گوارش و تغيير در نتايج آزمايش ها شود.
6- بعد از نمونه گيري شما مي توانيد رژيم غذايي عادي و فعاليت روزانه را شروع نماييد .
روش آماده سازي براي آزمايش قند خون 2 ساعت پس از غذا
لطفاٌ براي دست يابي به نتايج صحيح آزمايش به نكات ذيل توجه فرماييد. نتايج به خاطر عدم رعايت شرايط مي تواند منجر به ناديده گرفته شدن مسائل مهم پزشكي يا درخواست بيش از اندازه و بدون آزمون هاي آزمايشگاهي گردد.
 
خوردن غذا :
-  يك وعده غذاي متعادل و معمول را آماده نماييد ( شامل پنير، كره، ...... )
-  زمان شروع غذا خوردن را يادداشت نماييد.
زمان 2 ساعت پس ازغذا  از همان لحظه شروع غذا خوردن آغاز مي گردد.
به عنوان مثال:
اگر شما خوردن غذا را در ساعت 8 صبح آغاز مي كنيد، نمونه آزمايش ساعت 10 صبح از شما گرفته شود.
- مدت زماني كه غذا را ميل مي كنيد نبايد بيش از20 دقيقه به طول انجامد.
- بعد از خوردن غذا به هيچ وجه چيز ديگري اعم از آدامس، شيريني، آب ميوه، ........ نبايد خورده شود ( به استثنا مقدار كم آب )
- نمونه خون راس 2 ساعت از زمان شروع غذا از شما گرفته خواهد شد.
- پانزده دقيقه قبل از موعد نمونه گيري ( 2 ساعته ) در آزمايشگاه حضور به هم رسانيد.
-به محض ورود به آزمايشگاه مسئولين پذيرش را مطلع نماييد و اگر راس 2 ساعت از شما خون گيري انجام نشد دوباره به مسئول پذيرش اعلام فرماييد.
نکته 1: فعالیت فیزیکی می تواند تاثیرات کوتاه مدت و بلند مدت در نتایج تست ها ایجاد نماید.
تاثیرات کوتاه مدت: افزایش لاکتات، CPK و تست های انعقادی و پلاکت
تاثیرات طولانی مدت: افزایش CPK، آلدولاز، AST و LDH هم چنین هورمون های جنسی شامل تستوسترون، آندرستن دیون، LH، در زمان های طولانی مدت بالا می روند.
نکته 2: نتایجی که به وسیله تغییر Position تحت تاثیر قرار می گیرند شامل: آلبومین، توتال پروتئین، آنزیم ها، کلسیم، کلسترول و تری گلیسیرید می باشند.
نکته 3: آزمایشات زیر ترجیحاً باید اول صبح گرفته شود:
-نمونه ادرار
- فریتین
- هورمون های تیروئیدی
- هورمون های رشد (GH)
جمع آوري قسمت مياني ادرار جهت آزمايش كشت ادرار
شيوه تميز نمودن و جمع آوري نمونه در خانم ها
نحوه شستشو و تميز كردن
1- دست هاي خود را با آب و صابون كاملاٌ بشوييد.
2- درپوش ظرف جمع آوري نمونه را باز نماييد، دقت شود كه داخل ظرف و درپوش آن آلوده نشود.
3- چنانچه در زمان قاعدگي( پريود ) مي باشيد جهت جلوگيري از جريان خون از يك تامپون مخصوص كه از قبل تهيه استفاده نماييد.
4-چين هاي پوست ناحيه تناسلي ( لب هاي واژن ) را باز كرده و مجراي خروج ادرار و نواحي اطراف آن را بشوييد به نحوي كه عمل شستشو از جلو به عقب صورت گيرد، ( در صورت موجود بودن دستمال از آن استفاده نمائيد ) دستمال استفاده شده را در ظرف مخصوص زباله بياندازيد.
 
نحوه جمع آوري نمونه
1- عمل ادرار نمودن را شروع نماييد ( در خلال ادرار كردن لب هاي دستگاه تناسلي هم چنان از يكديگر دور باشند ).
2- نكته مهم: قبل از اينكه ظرف جمع آوري نمونه را در برابر جريان ادرار قرار دهيد، صبر نماييد تا ادرار به خوبي جريان يابد و قسمت كمي از ادرار به خارج ( داخل توالت ) بريزد.
3- بدون آنكه جريان ادرار متوقف شود، مقداري ادرار را داخل ظرف جمع آوري ريخته تا ظرف به ميزان نصف يا حداقل 4/1 آن پر شود ( در واقع قسمت مياني ادرار را در ظرف جمع آوري نمونه بريزيد ).
4- درپوش ظرف جمع آوري نمونه را روي آن بسته و كاملاٌ محكم نماييد، دقت كنيد كه لبه ها و يا داخل ظرف به هيچ وجه لمس نشود.
5- توجه نماييد كه نام و نام خانوادگي و شماره بيمار، نوع نمونه روي ظرف مربوطه نوشته شود.
6- ظرف نمونه را در جاي مخصوص جمع آوري نمونه كه توسط آزمايشگاه تعيين شده قرار دهيد.
7- دست هاي خود را بلافاصله پس از جمع آوري نمونه بشوييد .
 
- نكته مهم : چنانچه نمونه در خارج از آزمايشگاه تهيه شده ظرف را سريعاٌ پس از جمع آوري نمونه در يخچال قرار داده و همان روز به آزمايشگاه تحويل دهيد.
- پرسنل آزمايشگاه آماده پاسخگويي به سوالات شما مي باشند.
شيوه تميز نمودن و جمع آوري نمونه در آقايان
 
نحوه شستشو و تميز كردن
1- دست هاي خود را با آب و صابون كاملا بشوييد.
2- درپوش ظرف جمع آوري نمونه را باز نماييد، دقت شود كه داخل ظرف و درپوش آن آلوده نشود.
3- در افرادي كه ختنه نشده اند، پوست سر آلت را از مجراي خروج ادرار به عقب كشيده و جمع نماييد.
5-     مجراي خروج ادرار و نواحي اطراف آن را بشوييد ( در صورت موجود بودن دستمال مخصوص توالت از آن استفاده نماييد ) دستمال استفاده شده را در ظرف مخصوص زباله بياندازيد.
 
 
نحوه جمع آوري نمونه
1- عمل ادرار نمودن را شروع نماييد، در زمان ادرار كردن پوست سرآلت ( در افراد ختنه نشده ) همچنان جمع باشد.
2- نكته مهم: قبل از اينكه ظرف جمع آوري به نمونه را در برابر جريان ادرار قرار دهيد، صبر نماييد تا ادرار به خوبي جريان يابد و قسمت كمي از ادرار به خارج ( داخل توالت ) بريزيد.
3- بدون آنكه جريان ادرار متوقف شود، مقداري از ادرار را داخل ظرف جمع آوري ريخته تا ظرف به ميزان نصف يا حداقل 4/1 آن پر شود ( در واقع قسمت مياني ادرار در ظرف جمع آوري نمونه بريزيد ).
4- درپوش ظرف جمع آوري نمونه را روي آن بسته و كاملا محكم نماييد، دقت كنيد كه لبه ها و يا داخل ظرف به هيچ وجه لمس نشود.
5- توجه نماييد كه نام و نام خانوادگي و شماره بيمار، نوع نمونه  روي ظرف مربوطه نوشته شود.
6- ظرف نمونه را در جاي مخصوص جمع آوري نمونه كه توسط آزمايشگاه تعيين شده قرار دهيد.
7- دست هاي خود را بلافاصله پس از جمع آوري نمونه بشوييد.
- نكته مهم : چنانچه نمونه در خارج از آزمايشگاه تهيه شده ظرف را سريعاٌ پس از جمع آوري نمونه در يخچال قرار داده و همان روز به آزمايشگاه تحويل دهيد.
- پرسنل آزمايشگاه آماده پاسخگويي به سوالات شما مي باشند .
جمع آوري نمونه ادرار آزمايشات كشت و آنتي بيوگرام در اطفال ( نوزادان )
آموزش و راهنمايي هاي ضروري
ابتدا وسايل زير از قبل تهيه و آماده شود:
- يك بسته دستمال توالت جهت تميز كردن ناحيه تناسلي
- يك كيسه جمع آوري نمونه ادرار (Urine bag )
- يك ظرف پلاستيكي استريل براي نگهداري و انتقال نمونه ادرار به آزمايشگاه.
1- ناحيه تناسلي طفل يا نوزاد را تميز نماييد.
2- اجازه دهيد تا ناحيه تميز شده خشك شود.
3- براي خشك كردن سريع به اطراف ناحيه تميز شده كاغذ يا دستمال توالت نكشيد.
4- كيسه مخصوص جمع آوري ادرار نوزادان يا اطفال را به طور محكم به ناحيه تناسلي كودك بچسبانيد ( جزئيات و نحوه تميز نمودن ناحيه تناسلي و چسباندن كيسه جمع آوري ادرار به طور مشروح در صفحات بعدي توضيح داده شده است ) .
5- فوراً پس از ادرار نمودن نوزاد ( كودك ) به داخل كيسه جمع آوري، نمونه را از كيسه به داخل ظرف مخصوص و استريل ادرار منتقل نماييد ( ظرف بايد از قبل آماده باشد ).
- توجه: اين مطلب بسيار حائز اهميت مي باشد كه از آلوده شدن نمونه ادرار جلوگيري شود. بدين منظور به محض ادرار نمودن كودك، ادرار به ظرف پلاستيكي استريل منتقل گردد و قسمت داخلي استريل به هيچ وجه نبايد با دست يا به نحو ديگري لمس يا مورد تماس قرار گيرد.
- توجه نماييد كه روي ظرف جمع آوري نمونه ادرار، نام نام خانوادگي، شماره بيمار، نوع نمونه نيز يادداشت شود.
هشدار: نمونه تهيه شده فوراً پس از جمع آوري در يخچال قرار داده شود و در همان روز به آزمايشگاه تحويل گردد.
 طريقه قرار دادن و ثابت كردن كيسه جمع آوري ادرار جهت نمونه گيري از اطفال
پوست ناحيه بايد تميز و خشك باشد، هيچ گونه روغن، پودر بچه، صابون هاي حاوي لوسيون كه حتي به مقدار جزئي هم ممكن است در روي پوست طفل باقي بماند، نبايد وجود داشته باشد زيرا از چسبيدن محكم كيسه به پوست ممانعت مي نمايد. چسباندن كيسه را از قسمت كوچك پوست ناحيه اي كه مابين مخرج و ناحيه تناسلي مي باشد شروع نماييد. نوار يا پل باريك روي مشمع چسبيده كيسه از آلوده شدن نمونه ادرار با مدفوع جلوگيري مي نمايد و كمك مي كند تا كيسه در وضعيت مناسبي قرار گيرد.
 
روش كار با نوزادان دختر:
- مرحله اول: كودك را به پشت بخوابانيد و چين هاي ناحيه تناسلي را بشوييد ( ترجيحاٌ با صابون حمام مخصوص بچه تميز شود ) از محلول صابون حاوي لوسين استفاده نشود زيرا باقيمانده آن روي پوست مانع از چسبيدن كامل به پوست مي گردد. قسمت مخرج را سريعاٌ شسته آب كشي و خشك نماييد. تمام ناحيه را مجدداٌ به طور كامل با دستمال توالت تميز نموده و صبر كنيد تا با جريان هوا خشك شود.
- مرحله دوم: لايه محافظ پشت را از نيمه تحتاني آن جدا نماييد. ابتدا نيمه فوقاني پوشش چسبيده را رها كرده تا قسمت تحتاني بر روي پوست قرار گيرد. قبل از قرار دادن كيسه جمع آوري ادرار مطمئن شويد كه سطح پوست خشك شده باشد.
- مرحله سوم: قسمت پرينه ( اطراف ناحيه تناسلي ) را بكشيد تا چين هاي پوست از هم باز شوند و قسمت تناسلي ( واژن ) ديده شود، هنگامي كه قسمت چسبيده را بر روي پوست ناحيه قرار مي دهيد، مطمئن شويد كه از قسمت باريك پوست بين معقد و واژن عمل چسبانيدن كيسه شروع شود و فشار انگشتان دست بر روي كيسه از اين قسمت به طرف بيرون صورت گيرد.
- مرحله چهارم: قسمت چسبيده كيسه را به طور محكم به پوست فشار دهيد تا از چروكيدگي كيسه و پوست ممانعت گردد. زماني كه قسمت تحتاني كيسه در محل مناسب خود قرار گرفت، كاغذ پشت كيسه را ازقسمت فوقاني آن جدا كرده و عمل فشار بر روي كيسه و پوست را به طرف بالا انجام دهيد تا كيسه كاملاً در جاي خود چسبيده و قرار گيرد. از چسبيدن كامل كيسه به اطراف واژن مطمئن شويد.
 
روش كار براي نوزادان پسر
- مرحله اول: كودك را به پشت بخوابانيد و چين هاي ناحيه تناسلي را بشوييد ( ترجيحاٌ با صابون حمام مخصوص بچه تميز شود ) از محلول صابون حاوي لوسين استفاده نشود زيرا باقيمانده آن روي پوست مانع از چسبيدن كامل به پوست مي گردد. ابتدا ناحيه پوست بيضه ها را بشوييد سپس آلت تناسلي و قسمت معقد را در انتها شستشو داده، آب كشي و سپس خشك نماييد. تمام ناحيه را مجدداٌ   به طور كامل با دستمال توالت تميز نموده و صبر كنيد تا با جريان هوا خشك شود.
- مرحله دوم: لايه محافظ پشت را از نيمه تحتاني آن جدا نماييد. ابتدا نيمه فوقاني پوشش چسبيده را رها كرده تا قسمت تحتاني بر روي پوست قرار گيرد. اگر چه در مورد يك نوزاد فعال و پرتحرك بهتر است كه تمام قسمت يك بار روي پوست قرار داده شود تا كيسه جمع آوري در اطراف ناحيه تناسلي محكم بچسبد.
- مرحله سوم: هنگامي كه قسمت چسبيده كيسه را روي پوست فشار مي دهيد، مطمئن شويد كه اين عمل از ناحيه باريك يا پل كوتاه پوست بين مقعد و قاعده كيسه بيضه شروع شود و فشار انگشتان دست از اين ناحيه به طرف خارج صورت گيرد. از خشك بودن پوست قبل از قرار دادن كيسه مطمئن شويد.
- مرحله چهارم: قسمت چسبيده كيسه را به طور محكم به پوست فشار دهيد تا از چروكيدگي كيسه و پوست ممانعت گردد. زماني كه قسمت تحتاني كيسه در محل مناسب خود قرار گرفت، كاغذ پشت كيسه را ازقسمت فوقاني آن جدا كرده و عمل فشار بر روي كيسه و پوست را به طرف بالا انجام دهيد تا كيسه كاملا در جاي خود چسبيده و قرار گيرد.
 
روش جمع آوري ادرار 24 ساعته:
هدف از جمع آوري نمونه ادرار 24 ساعته اندازه گيري و ارزيابي ميزان دفع مواد مختلف ( مثل پروتئين، كراتينين، كلسيم و ....) در ادرار طي 24 ساعت شبانه روز مي باشد.
روش جمع آوري ادرار 24 ساعته
1- اولين نمونه ادرار خود را دور بريزيد.
2- از آن به بعد ادرار خود رادر ظرف مخصوص بريزيد.
3- ريختن ادرار در ظرف را تا 24 ساعت از زمان دور ريختن نمونه اول ادامه دهيد.
4- نمونه روز بعد ( روز دوم ) را نيز درست در همان زماني كه نمونه صبح روز اول را دور ريخته در داخل ظرف مخصوص بريزيد.
5- ظرف حاوي نمونه را در اسرع وقت به آزمايشگاه منتقل كنيد.
مثال: نمونه ادرار ساعت 7 صبح روزاول را دور ريخته و نمونه هاي بعد از آن را (هر چند بار ) تا ساعت 7 صبح روز بعد در ظرف مخصوص بريزيد و ادرار ساعت 7 صبح روز دوم را نيز در ظرف مخصوص بريزيد.
نكات ايمني: ظرف مخصوص جمع آوري ممكن است داراي مواد  نگهدارنده اسيد قوي باشد لذا از تماس آن با دست و اعضاء بدن پرهيز نماييد.
 
جمع آوری این نمونه دقیقاً 24 ساعت به طول می انجامد.
طی این مدت سعی کنید به مقدار معمول آب مصرف کنید.
ماده موجود در ظرف را دور نریخته و از تماس آن با پوست یا مخاط بدن جداً پرهیز کنید و در صورت بروز تماس، محل موردنظر را فوراً با مقدار زیادی آب شستشو دهید.
روز اول نمونه برداری در یک ساعت مشخص (مثلاً ساعت 7 صبح) در بیرون ظرف ادرار کنید و دور بریزید.
طی 24 ساعت بعدی هربار که ادرار می کنید ادرار خود را تماماً در داخل ظرف بریزید.
طی این مدت درب ظرف را بسته و آنرا در جای خنک و به دور از دسترس اطفال یا نور مستقیم نگهداری کنید.
روز دوم در همان ساعت (مثلاً ساعت 7 صبح) برای آخرین بار ادرار کرده و ادرار خود را تماماً در ظرف بریزید.
ساعت و تاریخ شروع و پایان نمونه برداری را روی برگه در محل مخصوص یادداشت کنید.
ظرف حاوی نمونه ادرار 24 ساعته را حداکثر طی مدت یک ساعت به آزمایشگاه تحویل دهید.
توجه داشته باشید جهت انتقال نمونه ادرار به ظرف می توانید از یک ظرف شیشه ای تمیز و خشک استفاده نمایید.
ساعت تحویل نمونه به آزمایشگاه از ساعت 6 صبح تا ساعت 18 غروب می باشد.
شرایط بیمار برای جمع آوری نمونه ادرار 24 ساعته جهت آزمایش V.M.A:
بیمار از سه روز قبل، از مصرف قهوه، شکلات، موز، چای، کافئین، شربت سینه، (گایا کلات)، وانیل و از مصرف داروهایی که موجب تغییر این آزمایش می شود (نظیر داروهای فشار خون) با نظر پزشک معالج خودداری نمایید.
 
شرایط جمع آوری نموه ادرار 24 ساعته و Random برای آزمایش Oxalate ادرار:
توجه به موارد زیر ضرورت دارد:
2 الی 3 روز قبل از جمع آوری نمونه ادرار از مصرف زیاد مواد غذایی که دارای ویتامین C از جمله مرکبات تازه (مانند لیموشیرین، پرتقال، گریپ فروت، لیمو شیرین، اسفناج، توت فرنگی، گوجه فرنگی) خودداری کنید.
قرص ویتامین C 2 الی 3 روز قبل از جمع آوری نمونه ادرار مصرف نشود.
 
آزمایش کامل ادرار:
در صورتی که امکان جمع آوری ادرار در آزمایشگاه میسر نمی باشد، بیمار پس از جمع آوری ادرار خود (طبق دستورالعمل ذکر شده توسط فرد نمونه گیر) لازم است ظرف حاوی ادرار را حداکثر ظرف مدت 1 ساعت به آزمایشگاه تحویل دهد.
 
آزمایش بررسی خون مخفی در مدفوع:
گاهی اوقات خونریزی های مختصری در بخش های مختلف لوله گوارش اتفاق می افتد که به علت مقدار کم با چشم قابل دیدن نیست. بنابراین باید با روش های آزمایشگاهی تشخیص داده شود. بهتر است این آزمایش در 3 نوبت انجام شود.
برای انجام این آزمایش باید نکات زیر را رعایت نمود:
48 تا 72 ساعت پیش از آزمایش و در طی دوره جمع  آوری نمونه مدفوع از خوردن گوشت قرمز، گوشت سفید، ماهی، شلغم و تربچه خودداری نمایید.
 
مصرف داروهای زیر:
آهن، ایندومتاسین، کلشی سین، آسپرین، بروفن، کورتون ها و ویتامین C باید 48 ساعت پیش از انجام آزمایش و دوره جمع آوری نمونه قطع شود. در صورت خونریزی از لثه در حین تمیز کردن دهان و دندان در طی 48 ساعت پیش از انجام آزمایش از مسواک زدن و کشیدن نخ دندان اجتناب نمایید.
نمونه باید سریعاً به آزمایشگاه تحویل داده شود.
نمونه مدفوع نباید با ادرار یا سایر مواد آلوده شود.
نكته مهم : توجه نماييد كه نام و نام خانوادگي، شماره بيمار و نوع نمونه روي ظرف جمع آوري نمونه حتماٌ قيد گردد.
آزمايش مدفوع از نظر بررسي و جستجوي خون مخفي راهنمايي ها و احتياطات غذايي و دارويي انجام گیرد.
پزشك معالج شما، دستور انجام آزمايش هايي را براي شما داده است كه نياز است محدوديت هاي غذايي و دارويي خاصي را قبل و در خلال آزمايش مربوطه رعايت نماييد.
 
راهنمايي هاي غذايي:
سه روز قبل و در زمان جمع آوري نمونه مدفوع از خوردن موارد زير خودداري نماييد:
- جگر، گوشت گاو، خوك، بره ( گوسفند )
- انواع ميوه هايي نظير: خربزه، هندوانه، گرمك، طالبي، شلغم، گل كلم، تربچه ترب و كلم بروكلي، خيار، ترب كوهي ( ريشه خردل )، هويج،  ميوه ها و عصاره هاي ترش مزه ( ليمو ترش )‌
شما مي توانيد به طور متعادل از مواد غذايي زير ميل نماييد:
- مقادير كمي از مرغ خوب پخته شده ( جوجه )، بوقلمون يا ماهي
- مقادير دلخواه را از سبزيجات ( خام يا پخته، به استثنا مواردي كه قبلا ذكر گرديد )
- ميوه هايي نظير آلو خشك، آلو، گوجه سبز، كشمش پلويي، انگور سيب يا موز
- محصولات حاوي الياف ( فيبر ) و سبوس زياد نظير غلات و حبوبات، بادام زميني ( پسته شامي ) يا ذرت بو داده
 
راهنمايي هاي دارويي
-  نكته مهم : در مورد قطع نمودن داروهاي تجويز شده قبلا با پزشك معالج خود مشورت نماييد.
- بیماران باید نمونه جمع آوری شده را خصوصاً در موارد مشکوک به اسهال خونی بلافاصله به آزمایشگاه ارسال نمایند.
- به مقدار نياز مي توان استامينوفن استفاده نمود.
آمادگی های لازم جهت انجام آزمایش مدفوع:
در صورتی که امکان جمع آوری مدفوع در آزمایشگاه میسر نمی باشد، بیمار پس از جمع آوری مدفوع خود می تواند آنرا ظرف مدت 2 ساعت به آزمایشگاه تحویل دهد و در صورت نگهداری مدفوع در دمای یخچال امکان نگهداری مدفوع تا 8 ساعت وجود دارد. نمونه های اسهالی حداکثر ظرف نیم تا یکساعت باید به آزمایشگاه رسانده شود. چنانچه تست کشت مدفوع دارید فقط می توانید نمونه را حداکثر ظرف 2 ساعت به آمایشگاه تحویل دهید.
 
آزمایش قند 2 ساعته:
جهت انجام این آزمایش بیمار پس از خونگیری جهت قند خون ناشتا، صبحانه میل نموده (افراد دیابتی صبحانه معمول خود را صرف نمایند) و دقیقاً پس از 2 ساعت نمونه دوم گرفته شود. لازم است بیمار چند دقیقه قبل از زمان مذکور در آزمایشگاه حضور یابد. در طی این مدت بیمار باید از استعمال دخانیات و فعالیت بدنی خودداری نماید.
دستورالعمل برای انجام تست مانتو PPD:
لازم است محل تزریق آزمایش به مدت 24 تا 72 ساعت خارش داده نشود (شستشوی ناحیه بلامانع است).
چون آزمایش در بدن فرد انجام می شود حتماً خود شخص برای خواندن مراجعه نماید تا سفتی محل تزریق بررسی شود.
 
دستورالعمل برای گرفتن خلط:
نمونه صبحگاهی بهترست.
بهترست بیمار ناشتا باشد.
لازم است قبل از گرفتن خلط، دهان چند بار با آب معمولی شسته شود، نفس عمیقی از راه بینی کشیده شود و برای لحظه ای نفس خود را در سینه حبس کنید و با سرفه عمیق خلط خود را داخل ظرف مربوطه تخلیه کنید و از ریختن خلط به جدار خارجی ظرف خودداری نمایید.
چنانچه مشکل بود سر را روی بخار آب گرفته استنشاق نمایید یا با آب نمک 10 درصد قرقره نمایید تا خلط بیاید.
سعی شود آب دهان نباشد، آب دهان شفاف و آبکی است ولی خلط چسبندگی دارد.
نمونه را در ظرف مخصوص دهان گشاد ریخته و سریع به آزمایشگاه بیاورید.
بیرون ماندن خلط در جواب آزمایش تاثیر می گذارد.
 
نمونه گیری در منزل:
صبح قبل از برخاستن از جای خود بدون اینکه غذایی بخورد، با سرفه ای عمیق خلط خود را خارج و در ظرف مربوطه تخلیه نمایید و هرچه سریعتر به آزمایشگاه بیاوريد.
دستورالعمل جمع آوری مایع منی:
آزمایش بر روی مایع منی به فرد خاصی به منظور تشخیص علت نازایی در مردان مورد استفاده قرار می گیرد.
نمونه باید در آزمایشگاه تهیه شود و چنانچه این امر ممکن نباشد، نمونه باید در مدت کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود. در هنگام تحویل نمونه به آزمایشگاه زمان دقیق جمع آوری آنرا به مسئول پذیرش اعلام نمایید.
نمونه باید پس از 3 تا 5 روز پرهیز از نزدیکی یا انزال تهیه شود و نمونه هایی که پیش از 2 روز و پس از 7 روز از آخرین نزدیکی جمع آوری شود برای انجام تست مناسب نیست.
وجود تب در خلال 3 روز پیش از انجام آزمایش، نتیجه را تحت تاثیر قرار می دهد.
بهترین نمونه منی نمونه ای است که از طریق تحریک مصنوعی تهیه شده باشد بدون استفاده از صابون و با دست کمی نمناک نمونه تهیه و در ظرف مخصوصی که از طرف آزمایشگاه در اختیار شما قرار داده شده، جمع آوری می گردد.
نمونه جمع آوری شده توسط کاندوم برای آزمایش مناسب نیست.
باید دقت شود که تمامی نمونه منی در ظرف مخصوص ریخته شود زیرا چنانچه فقط قسمتی از نمونه در اختیار آزمایشگاه قرار شود باعث بدست آمدن نتیجه غیرواقعی خواهد شد.
قبل از ریختن نمونه به داخل ظرف بهترست با در دست گرفتن ظرف، دمای آنرا به نزدیک درجه حرارت بدن (37 درجه سانتیگراد) برسانید.
از قرار دادن نمونه در حرارت های کمتر از صفر درجه و بالاتر از 40 درجه سانتیگراد خودداری نموده و سعی کنید تا زمان تحویل نمونه به آزمایشگاه آنرا در دمای نزدیک به حرارت بدن (37 درجه سانتیگراد) نگهداری کنید.
توجه: نمونه ای که از زمان جمع آوری آن بیش از یک ساعت گذشته باشد فاقد ارزش است.
 
آزمایش مایع منی بعد از بستن لوله ها در مردان (وازکتومی):
انجام آزمایش منی در این افراد مشابه انجام آزمایش معمولی منی است با این تفاوت که:
این آزمایش باید حداقل 2 ماه پس از بستن لوله ها انجام شود.
در طی 24 ساعت پیش از انجام آزمایش نباید نزدیکی صورت پذیرد یا مایع منی به هر علت دفع شود.
نمونه ای که شش ساعت پس از جمع آوری تحویل آزمایشگاه شود، فاقد ارزش است.
 
دستورالعمل جمع آوری نمونه جهت تست اسکاچ:
نمونه را صبح زود پیش از اینکه بیمار مدفوع نموده و یا استحمام کند تهیه نمایید.
یک قطعه چسب نواری را از طرف چسب دار آن محکم به ناحیه مقعد چسبانده و فشار دهید سپس چسب را بلند کرده و آن را روی لام شیشه ای که از طرف آزمایشگاه گرفته اید بجسبانید و بلافاصله به آزمایشگاه ارسال نمایید و به فرد از پیش تعیین شده تحویل نمایید.
آمادگی های لازم جهت انجام پاپ اسمیر:
این آزمایش به منظور شناخت زودرس سرطان دهانه رحم انجام می شود و به علاوه در زمان انجام آن می توان به التهاب دهانه رحم و عفونت های آن نیز پی برد.
- از 72 ساعت قبل از انجام آزمایش از شستشوی داخل واژن با آب یا مواد ضدعفونی کننده پرهیز نمایید.
- از نمونه  برداری در زمان قاعدگی، خونریزی فعال یا دوره های التهابی اجتناب نمایید.
- در انجام این آزمایش یکسری سوالات از بیمار بایستی پرسیده شود:
نام و نام خانوادگی بیمار، سن بیمار، نام پزشک، تعداد زایمان، تعداد سقط، آخرین زایمان، آخرین پریود، علت مراجعه، تاریخ مراجعه و شماره چارج.
 
توصیه هایی جهت توجه قبل از انجام آزمایش PSA:
- در صورتی که اخیراً معاینه پروستات شده اید آزمایش را حداقل یک هفته به تعویق بیندازید.
-  حداقل 48 ساعت از آخرین انزال گذشته باشد.  
 
شرایط انجام تست UBT:
- حداقل 6 ساعت ناشتا بودن لازم است.
- حداقل 4 هفته از مصرف آنتی بیوتیک و یا بیسموت در صورت مصرف گذشته باشد.
- حداقل 1 هفته داروهایی مثل سایمتیدین، رانیتیدین، امپرازول، کلیدینیوم C و... استفاده نشده باشد.
 
آزمایش ژنتیک خون:
در انجام این آزمایش یکسری سوالات از بیمار بایستی پرسیده شود که شامل موارد زیر می باشد:
شماره چارج، نام و نام خانوادگی بیمار، سن زن، سن شوهر، نسبت خویشاوندی، علت مراجعه، تعداد بارداری، تعداد زایمان و تعداد سقط
 
آزمایش کاریوتیپ از روی مایع آمنیوتیک (آب کیسه جنین):
امکان دارد گرفتن و کشت مایع آمنیوتیک با عدم موفقیت مواجه گردد و احتیاج به تکرار نمونه گیری باشد، در مواردی نادر ابداً به نتیجه قطعی نرسد.
در صورت رشد سلول ها نتیجه گیری بین 20 تا 40 روز به طول خواهد انجامید.
این آزمایش فقط اختلالات کروموزومی را نشان می دهد.
در حدود نیم درصد احتمال نمونه گیری غلط وجود دارد.
این آزمایش به هیچ وجه نمایانگر استثنائات علم ژنتیک نیست.
گفتنی است که از زوجین بایستی امضا گرفته شود.
 
فرم اطلاعاتی آزمایش PCR-HCV:
بیمار باید سوالات زیر را پاسخ دهد:
نام و نام خانوادگی، تاریخ معالجه، سابقه ابتلا به بیماری زردی یا هپاتیت، سابقه انجام آزمایشهای تشخیصی هپاتیت، سابقه انجام آزمایشهای HCVAb، PCR و تست های کبدی با ذکر تاریخ انجام آنها، سابقه درمان هپاتیت و ذکر مدت درمان، ذکر نام پزشک معالج
 
فرم اطلاعاتی انجام تست Allergy:
سرفه، عطسه و آبریزش، خلط، تنگی نفس، مدت بیماری، فصل، سابقه فامیلی، مواد غذایی، دارو، گرد و خاک، عطر و ادکلن، دود سیگار و ماشین، فعالین بدنی، استرس، حیوان، گل و گیاه، مواد شیمیایی و متفرقه
 
فرم پرسشنامه TDM (ANTIEPILEPTIC)
در این پرسشنامه سوالات زیر از بیمار پرسیده می شود:
نام بیمار، نام پزشک، وزن بیمار، سن او، ساعت و تاریخ نمونه گیری، نام داروهای مورد آزمایش (PB، Prim، Carb،  Etho، PHT، Valp)، راه مصرف دارو (IV، IM، PO)، مدت مصرف، دفعات مصرف روزانه، میزان مصرف در 24 ساعت، زمان آخرین بار مصرف، وضعیت مزاجی بیمار (طبیعی، اسهالی، یبوست)، منظور از انجام آزمایش (تنظیم دز دارویی، تغییر نوع دارو، وجود عوارض مسمومیت)، سایر داروهایی که بیمار مصرف می کند، آیا امکان بی نظمی در مصرف دارو وجود دارد، آیا بیمار تحت کنترل می باشد، چه مدت وی تحت کنترل است، سابقه بیماری کبدی، کلیوی و قلبی دارد، در صورت امکان نوع دارو و کارخانه سازنده مشخص شود.
 
پرسشنامه آزمایش کوآد مارکر:
بهترین زمان آزمایش از هفته 14 تا 22 بارداری قابل انجام و دارای ارزش است.
سوالات این پرسشنامه شامل:
نام و نام خانوادگی بیمار، نام پزشک معالج، شماره پذیرش، تاریخ تولد بیمار، میزان تحصیلات، شغل، تاریخ نمونه گیری، آیا بیمار سونوگرافی انجام داده است، تاریخ انجام سونوگرافی، سن جنین هنگام سونوگرافی، سن جنین در حال حاضر، وزن مادر در حال حاضر، تاریخ اولین روز از آخرین قاعدگی، تعداد زایمان قبلی، تعداد سقط، آیا بارداری فرد دوقلو است، آیا قبلاً جنین یا فرزند به سندرم داون مبتلا بوده، ابتلا در چه سنی بوده، آیا فرد از طریق لقاح مصنوعی باردار شده است، در صورت مثبت بودن جواب سوال آیا از تخمک شخص دیگری برای این منظور استفاده شده، در صورت مثبت بودن پاسخ تاریخ تولد شخص اهداکننده تخمک را قید کند، آیا فرد دیابت دارد، آیا از سیگار استفاده می کند، آیا ازدواج او فامیلی بوده است، آیا از داروهای حاوی ترکیبات HCG نظیر  PREGNYL استفاده می کند، آیا سابقه مصرف داروی خاص دیگری دارد، آیا سابقه ناباروری دارد، آیا در فامیل او یا همسر وی ابتلا به بیماری های ژنتیکی و یا مادرزادی وجو دارد، نشانی دقیق محل سکونت بیمار و تلفن تماس وی گرفته شود.
 
درخواست آزمایش TRIPLE TEST:
در این باره اطلاعاتی باید راجع به مادر کسب گردد که شامل موارد زیر می باشد:
نام و نام خانوادگی مادر، تاریخ نمونه گیری، نام پزشک، سن مادر، وزن مادر هنگام آزمایش، تاریخ LMP، تاریخ سونوگرافی، سن بارداری، تعداد بارداری، تعداد زایمان، تعداد سقط، تعداد قلوها، سابقه دیابت در مادر، سابقه بیماری های ارثی در والدین، سابقه فرزند مبتلا به NTD و ناهنجاری های کروموزومی، سابقه مصرف سیگار، اصلیت والدین جنین، تعداد ضربان قلب جنین در سه ماهه اول.
 
دستورالعمل نمونه گیری سرب:
نمونه مورد نیاز برای انجام این تست، خون کامل است. حجم مورد نیاز 4 میلی لیتر خون کامل در لوله های خلا همراه با ضد انعقاد EDTA می باشد. محل نگهداری نمونه در یخچال 2 تا 4 درجه سانتیگراد می باشد.
مسمومیت سرب در بزرگسالان:
فرم مربوط توسط فرد پذيرش كننده پر می شود و شامل نام، جنس و سن بیمار است همچنین نام و تلفن پزشک معالج پرسیده می شود.
آدرس محل سکونت و تلفن بیمار، رنگ دیوار خانه، امکان استفاده از آب بهداشتی، آدرس محل کار، نوع شغل از دیگر اطلاعات می باشد.
ذکر اینکه آیا نشانه مشهود مسمومیت وجود دارد نیز ضروری است.
مسمومیت سرب در اطفال:
اطلاعاتی که در این رابطه جمع  آوری می گردد شامل موارد زیر است:
نام و جنس و سن بیمار، نام و تلفن پزشک معالج، آدرس محل سکونت، تلفن بیمار، شغل پدر، شغل مادر، مشخصات محل سکونت، وضعیت کودک از لحاظ خاک خوری، توان فکری کودک، رفتار کودک، استفاده از شیر آب گرم در پخت غذای کودک از جمله ای موارد می باشد که بایستی ذکر گردد.
 
مراجع:
-راهنمای بیماران، آزمایشگاه پیوند، آقای دکتر پوپک
-کتاب جامع آزمایشگاهی
 
 



نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]