دستورالعمل روش انجام آزمایش Carbamazepine با متدCMIA

کد سند:
کد یکتا:
358
واحد سازمانی:
هورمون شناسی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
3.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
هدف:

حصول اطمینان از تعیین صحیح میزانCarbamazepineدر خون بیماران بر اساس روش  (Chemiluminescence immunoassay (CLIA.

دامنه کاربرد:

این دستورالعمل جهت اندازه گیری کمی آنالیتCarbamazepine در نمونه سرم یا پلاسمای انسان توسط دستگاه Liason در بخش هورمون آزمایشگاه کاربرد دارد .

صلاحیت و شایستگی کاربر: 

جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل 5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است.

اقدامات وابسته : 

آگاهی اساس آزمایش Carbamazepine به روش CLIA
آگاهی از محدوده رفرانس آنالیتCarbamazepineدر سرم و تغییر مقدار آن در بیماری های مختلف
آگاهی از برنامه کنترل کیفی آزمایشگاه
آشنایی با اپراتوری و تحلیل نتایج دریافت شده از دستگاه
آگاهی از اصول ایمنی در آزمایشگاه 

نمونه لازم و موارد رد نمونه :

نمونه سرم یا پلاسمای هپارینه یا EDTA
نمونه نباید همولیز ، لیپمیک و یا ایکتریک باشد.
نمونه باید شفاف و فاقد هر گونه Clot و یا رشته های فیبرین باشد.
حداقل حجم مورد نیاز برای سنجش Carbamazepine  توسط دستگاه Liason مقدار 50 میکرولیتر می باشد.
ذخیره سازی نمونه در دمای 2-8°c به مدت7 روز
ذخیره سازی نمونه در دمای -20°c  جهت نگهداری بیش از 7 روز
نمونه های ذخیره شده در فریز بعد از دفریز شدن باید توسط ورتکس، همگن شوند.
از فریز کردن نمونه هایی که قبلاً دفریز شده اند به شدت اجتناب شود .

لوازم مورد نیاز :

کیت مورد نظر ساخت شرکت Diasorin
دستگاه ایمونوآنالایزر Liason
دستکش های یکبار مصرف

اساس آزمایش :
در پدیده کمی لومینسانس واکنش شیمیایی باعث تهییج الکترون ها می شود ولی حاصل این تهییج مشابه فلورسانس بوده و در حین بازگشت الکترون به سطح پایه انرژی ، نور نشری پدید می آید . در کمی لومینسانس ترکیبات آلی اکسید می شوند. این ترکیبات از قبیل لومینول و ایزولومینول می باشند که با یک عامل اکسید کننده ( مثل پراکسید هیدروژن ، هیپوکلرید یا اکسیژن ) واکنش کامل شده و نورنشری از فراورده های تهییج شده در واکنش اکسیداسیون حاصل می آید .
این واکنش ها در حضور کاتالیزور ها از قبیل آنزیم ها ، یون های فلزی و یا کمپلکس های فلزی و hemin انجام می شود .

روش انجام آزمایش :

کیت مورد نظر را حداقل نیم ساعت قبل از انجام آزمایش در جایگاه خود قرار دهید.
نمونه ها را به ترتیب در A-Rack قرار دهید و A-Rack  را در جایگاه مخصوص خود جا بزنید.
از روی مانیتور شماره بیمار و نوع تست را انتخاب کنید.
دستگاه را start کنید.

تفسیر نتایج :

 كاربامازپين جزء داروهاي ضد تشنج خط اول درمان براي تشنج هاي جنراليزه و پارشيال مي باشد. همچنين از اين دارو براي درمان درد نوروژنيك در نورآلرژي ديابتي استفاده مي گردد. از كاربامازپين بطور موفقيت آميزي در درمان بيماران دوقطبي (bipolar) و سايربيماران روانپزشكي و نورولوژيك استفاده شده است.
موارد استفاده تحقيقاتي در موارد محروميت از الكل ٬سندرم پاي بي قرار (restless leg syndrome)٬ اختلالات رفتاري همراه با دمانس و استرس هاي پس از تروما مي باشد.
مصرف كاربامازپين از طريق القاء توليد آنزيم هاي كبدي متابوليزه كننده ان باعث افزايش كليرانس ان در خون مي گردد كه به اين خصوصيت٬ خودالقايي (auto induction) گفته مي شود.

در زماني كه بيمار در وضعيت ثابت غلظت است (steady state) كه حدودا 8-3روز براي رسيدن به اين وضعيت زمان مي برد.


• دربيماراني كه سابقه قبلي سركوب مغز استخوان ياسابقه حساسيت به هريك از تركيبات سه حلقه اي (tricyclic) مثل آمي تريپتيلين٬ دزي پرامين٬ ايمي پرامين٬ پروتريپتيلين و نورتريپتيلين دارند نبايد استفاده گردد.
• همزمان استفاده نمودن كاربامازپين و وارفارين باعث كوتاه شدن نيمه عمر وارفارين مي گردد.
• استفاده همزمان از كاربامازپين و مهاركننده هاي مونوآمين اكسيداز توصيه نمي گردد.
• درصورتي كه شمارش مطلق نوتروفيل ها كمتر از 1500باشد نبايد مصرف گردد.
• به دليل عبور از جفت مصرف آن در زنان حامله بايد با احتياط صورت پذيرد.
• مصرف كاربامازپين در سنين بالا خطر ابتلا به سندرم شبه SIADH را افزايش مي دهد.

ايمونواسي٬ كروماتوگرافي گاز (GC)٬ كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا (HPLC). درروش هاي ايمونواسي هم كاربامازپين وهم كاربامازپين 10 ٬ 11-اپوكسايد (يك متابوليت فعال كاربامازپين) اندازه گيري مي گردند.

 نيمه عمر كاربامازپين حدودا 40-15 ساعت و در سرم به ميزان 80-60% به پروتئين متصل مي گردد و حجم توزيع آن نيزL/Kg  0/8-1/8 مي باشد. كاربامازپين به آهستگي جذب شده و حدودا 6 ساعت پس از بلع٬ حداكثر غلظت پلاسمايي مشاهده مي گردد. دارو به طور كامل از طريق كبد دفع گرديده و يك متابوليت فعال تحت عنوان 10 ٬ 11 - اپوكسايد دارد.

شايع ترين علت سطح پايين٬ عدم ظرفيت بيمار (noncompliance) مي باشد. اضافه نمودن داروي ضدتشنج ديگر مانند فني توئين٬ پريميدون و فنوباربيتال كه سبب القاء سيستم P-450 مي گردند ممكن است باعث كاهش سطوح سرمي كاربامازپين گردد بدون اينكه سبب حملات تشنجي شود. به دليل اثرات خودالقايي متابوليسم٬ بيماران در دوماه اول درمان داراي سطوح سرمي پايين كاربامازپين خواهندبود.  

داروهايي مانند ايزونيازيد٬ پروپكسي فن و وارپاميل به دليل مهارسيستم P-450 سبب افزايش سطوح سرمي كاربامازپين و مسموميت باليني در مدت 48ساعت بعد مي گردند.
در اورمي٬ اختلال عملكردكبدي و سايرشرايطي كه اتصال كاربامازپين به آلبومين را متاثر مي سازند٬ اندازه گيري غلظت كاربامازپين آزاد براي تعديل ساختن دوز مصرفي از اندازه گيري ميزان توتال آن مفيدتر است.
بيماراني كه كاربامازپين استفاده مي نمايند به ميزان 8-5 برابرنسبت به افراد جامعه در معرض خطر بالاتر براي ابتلا به آنمي آپلاستيك مي باشند. لوكوپني شايع ترين عارضه جانبي هماتولوژيك است كه تا حدود 10درصد موارد گزارش شده است ولي در اغلب موارد گذرا مي باشد . در بدو استفاده از كاربامازپين بايستي CBC انجام گردد و در هر زمان اگر شمارش گلبول سفيد يا پلاكت كاهش يابد بيمار بايد پايش شده و درصورتي كه به سمت سركوب مغز استخوان مي رود مصرف آن به تدريج قطع گردد.
 
محدوده رفرانس

*توتال: µ g/ml 8-12 ; همراه باساير داروهاي ضد تشنج :   µg/ml   4-8 
*آزاد: µg/ml   0/5-4
مقادير خطرناك:
 توتال بيشتر از µg/ml 15 و ازاد بيشتر از   µg/ml  4

نکات ایمنی :

-در هنگام استفاده از دستگاه Liason می بایست کلیه نکات ایمنی مربوط به وسایل برقی را رعایت نمایید .
-از هرگونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محیط آزمایشگاه خودداری نمایید .
-از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا بدون استفاده از پوشش محافظ خودداری کنید .
-هرگونه محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید .

 
 
ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]