دستورالعمل روش انجام آزمایش ACTH

کد سند:
431
کد یکتا:
91
واحد سازمانی:
هورمون شناسی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
4.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
 
(ACTH (Adrenocorticotropic hormon
 
هدف:
حصول اطمینان از تعیین صحیح میزانACTH  در خون بیماران بر اساس روش  (Chemiluminescence immunoassay (CLIA.

دامنه کاربرد:
این دستورالعمل جهت اندازه گیری کمی آنالیت ACTHدر نمونه سرم یا پلاسمای انسان توسط دستگاه Liason در بخش هورمون آزمایشگاه کاربرد دارد .

صلاحیت و شایستگی کاربر:
جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل 5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است.

اقدامات وابسته :
آگاهی اساس آزمایش ACTH به روش CLIA
آگاهی از محدوده رفرانس آنالیت ACTH در سرم و تغییر مقدار آن در بیماری های مختلف
آگاهی از برنامه کنترل کیفی آزمایشگاه
آشنایی با اپراتوری و تحلیل نتایج دریافت شده از دستگاه
آگاهی از اصول ایمنی در آزمایشگاه 

نمونه لازم و موارد رد نمونه :
نمونه سرم یا پلاسمای هپارینه یا EDTA
نمونه نباید همولیز ، لیپمیک و یا ایکتریک باشد.
نمونه باید شفاف و فاقد هر گونه Clot و یا رشته های فیبرین باشد.
حداقل حجم مورد نیاز برای سنجش TSH  توسط دستگاه Liason مقدار 300 میکرولیتر می باشد.
ذخیره سازی نمونه در دمای 2-8°c به مدت7 روز
ذخیره سازی نمونه در دمای -20°c  جهت نگهداری بیش از 7 روز
نمونه های ذخیره شده در فریز بعد از دفریز شدن باید توسط ورتکس، همگن شوند.
از فریز کردن نمونه هایی که قبلاً دفریز شده اند به شدت اجتناب شود .

لوازم مورد نیاز :
کیت مورد نظر ساخت شرکت Diasorin
دستگاه ایمونوآنالایزر Liason
دستکش های یکبار مصرف

اساس آزمایش :
در پدیده کمی لومینسانس واکنش شیمیایی باعث تهییج الکترون ها می شود ولی حاصل این تهییج مشابه فلورسانس بوده و در حین بازگشت الکترون به سطح پایه انرژی ، نور نشری پدید می آید . در کمی لومینسانس ترکیبات آلی اکسید می شوند. این ترکیبات از قبیل لومینول و ایزولومینول می باشند که با یک عامل اکسید کننده ( مثل پراکسید هیدروژن ، هیپوکلرید یا اکسیژن ) واکنش کامل شده و نورنشری از فراورده های تهییج شده در واکنش اکسیداسیون حاصل می آید .
این واکنش ها در حضور کاتالیزور ها از قبیل آنزیم ها ، یون های فلزی و یا کمپلکس های فلزی و hemin انجام می شود .

روش انجام آزمایش :
کیت مورد نظر را حداقل نیم ساعت قبل از انجام آزمایش در جایگاه خود قرار دهید.
نمونه ها را به ترتیب در A-Rack قرار دهید و A-Rack  را در جایگاه مخصوص خود جا بزنید.
از روی مانیتور شماره بیمار و نوع تست را انتخاب کنید.
دستگاه را start کنید.

تفسیر نتایج :
اين تست برای کمک به تشخیص بیماری های غده فوق کلیوی و هیپوفیز، مانند سندرم کوشینگ، بیماری کوشینگ، بیماری آدیسون، تومورهای آدرنال و تومورهای هیپوفی؛ يا هنگامی که فرد علائم مرتبط با تولید زياد یا کمبود کورتیزول دارد؛ زمانی که پزشك مشکوک است که فرد عدم تعادل هورمونی دارد که می تواند باعث ايجاد مشکل در غدد هیپوفیز یا آدرنال شود، درخواست مي گردد.
این تست میزان هورمون آدرنوکورتیکوتروپيك (ACTH) را در خون اندازه گیری می كند. ACTHهورمونی است که سبب تحریک تولید کورتیزول مي شود. کورتیزول، هورمون استروئیدی مهمي برای تنظیم متابولیسم قند، پروتئین و چربی، با سرکوب پاسخ سیستم ایمنی بدن و حفظ فشار خون است. به طور طبيعي، سطح ACTH هنگامی که کورتیزول کم است، افزایش مي يابد و هنگامی که کورتیزول زیاد است، كاهش مي يابد.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد
بیماری کوشینگ، بیماری آدیسون، یا تومور تولید کننده ACTH غيرطبيعي و استرس ACTH را افزایش مي دهند. برخی از تومورها در خارج از هیپوفیز در مکان هايی مانند ریه ها می توانند غلظت کورتیزول را با تولید ACTH افزایش دهند.

در چه شرایطی تست کاهش می یابد
تومور آدرنال، داروهای استروئیدی یا کم کاری هیپوفیز مي توانند ACTH را افزایش دهند.

تست هاي تكميلي
Cortisol, Cortrosyn (ACTH) stimulation test, Dexamethasone suppression test

تداخلات دارويي
برخی از داروها شامل آمفتامین، انسولین، لوودوپا، متوکلوپرامید و RU 486 می توانند باعث افزايش سطح ACTH شوند.

اطلاعات تكميلي
کورتیزول بیش از حد می تواند باعث ايجاد چاقی كه عمده وزن بر روی تنه است، نه بازوها و پاها؛ صورت گرد؛ پوست شکننده و نازک؛ خطوط بنفش بر روی شکم؛ ضعف عضلانی؛ آکنه؛ و افزایش موی بدن شود. اینها اغلب با یافته هایي مانند فشار خون بالا، پتاسیم کم، بیکربنات بالا ، سطح گلوکز بالا و گاهی دیابت همراهند.
تولید ناکافی کورتیزول ممکن است باعث ايجاد ضعف عضلانی؛ خستگی؛ کاهش وزن؛ افزایش رنگدانه پوست، حتی در مناطقي كه در معرض نور خورشيد قرار ندارند؛ و از دست دادن اشتها شود. اینها اغلب با یافته هایي مانند افت فشار خون، قند خون پایین، سدیم پایین، پتاسیم و کلسیم بالا همراهند.
غلظت ACTH و کورتیزول در طول روز متفاوت است. به طور طبيعي، ACTH در صبح، در بالاترین سطح خود و در شب، در کمترین میزان خود مي باشد. تولید کورتیزول را تحریک مي كند که الگوی روزانه يكساني را پیروی مي كند، اما پس از بالا رفتن ACTH، بالا خواهد رفت و در اواخر شب، به پایین ترین سطح خود افت مي كند. بیماری هایی که بر تولید ACTH و کورتیزول اثر مي گذارند، اغلب این تغييرات روزانه را مختل مي کنند.

 
محدوده رفرانس

4.7-48.8 pg/ml


 

ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]