دستورالعمل روش انجام آزمايش First Drops of Urine

کد سند:
462
کد یکتا:
190
واحد سازمانی:
میکروبیولوژی و آنالیز ادرار
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
1.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
دستورالعمل روش انجام آزمايش First Drops of Urine

هدف:

اطمینان از روش صحیح انجام آزمايش آنالیز نمونه اول ادرار

دامنه کاربرد:
این دستورالعمل جهت انجام آزمايش آنالیز نمونه اول ادرار در بخش میکروبیولوژی و آنالیز ادرار آزمایشگاه کاربرد دارد .

صلاحیت و شایستگی کاربر: 
جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل 5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است.

اقدامات وابسته : 
آگاهی از روش صحیح انجام آزمايش آنالیز ادرار
آگاهی از برنامه کنترل کیفی آزمایشگاه
آگاهی از اصول ایمنی در آزمایشگاه

 نمونه لازم و موارد رد نمونه :

نمونه ادرار: نمونه گيري فقط در ساعات اوليه صبح امكان پذير است.
حداقل حجم نمونه: 10 قطره

لوازم مورد نیاز :
ظرف استريل دهان گشاد و درب دار جهت جمع آوري نمونه ادرار
لوله های شیشه ای تمیز
نوار ادراری
رفراکتومتر
سانتریفیوژ
لام
لامل
میکروسکوپ

دستکش های یکبار مصرف

اساس آزمایش :
روش انجام آزمایش :
ابتدا نمونه­ های ادرار را پس از شماره زدن روی نمونه اصلی، لوله ­ها و درج نام و نام خانوادگی و شماره کد در ورک لیست درون لوله آزمایش تمیز می­ریزیم مراحل اجرایی کار به ترتیب بررسی:
1-خصوصیات فیزیکی شامل رنگ، ظاهر و وزن مخصوص
2-خصوصیات شیمیایی شامل: PH، پروتئین، گلوکز، کتون­ها، خون، روبیلی نوژن، نیتریت و .....
3-ساختمان­های میکروسکوپی رسوب ادرار


1.بررسی خصوصیات فیزیکی ادرار:      
با علم به اینکه بهترین نمونه جهت انجام آنالیز ادرار، ادرار اول صبح است که غلیظ ترین ادرار می­باشد شروع به کار می­کنیم: ابتدا به بررسی رنگ ادرار می­پردازیم رنگ زرد ادرار تا حد زیادی وابسته به رنگدانه اوروکروم است ماده­ای که دفع آن متناسب با مقدار متابولیسم بوده و هنگام تب و گرسنگی افزایش می­یابد اگر ادرار قرمز رنگ باشد که شایعترین رنگ غیر طبیعی قرمز یا قرمز-قهوه­ای می­باشد در زنان احتمال آلودگی با خون قاعدگی را باید در نظر گرفت همچنین (وجود گلبول­های قرمز خون)، هموگلوبینوری و میوگلوبینوری میوگلوبینوری می­توانند رنگ­های صورتی، قرمز یا قرمز-قهوه­ای ایجاد نماید. ادرار زرد-قهوه­ای یا سبز-قهوه­ای با رنگدانه­های صفراوی خصوصاً بیلی روبین دیده می­شود که با تکان دادن نمونه کف زرد رنگی ایجاد می­شود ادرار نارنجی-قرمز یا نارنجی-قهوه­ای به دلیل اوروبیلی نوژن است البته اوروبیلی نوژن دفع شده بی رنگ است اما در حضور نور و PH پایین اوروبیلی تبدیل می­شود که نارنجی است. ادرار قهوه­ای تیره یا سیاه: ادرار اسیدی حاوی هموگلوبین با گذشت زمان با تشکیل متهموگلوبین تیره خواهد شد.
ظاهر یا شفافیت ادرار: ادرار طبیعی شفاف است و وجود ذرات سانتریفوژ نشده باید بررسی شود ادرار کدر تشخیص افتراقی­های زیادی دارد که همه آنها پاتولوژیک نیستند که طرز گزارش آن به صورت زیر است:

کدر Turbid
نیمه کدر Semi Turbid
نیمه شفاف Semi Clear
شفاف    Clear

پس از انجام مراحل فوق به انجام وزن مخصوص ادرار می­پردازیم پس از کالیبره نمودن دستگاه رفراکتومتر که توسط سمپلر یک قطره از ادرار روی قسمت مشخص شده دستگاه قرار داده و سپس کاور شیشه­ای را روی آن قرار می دهیم دستگاه را روشن کرده و بعد از منطقه چشمی عدد ستون سمت راست را که نشاندهند وزن مخصوص مایع است در ورک لیست درج می­نمائیم این ضریب با میزان مواد حل شده در نمونه رابطه مستقیم دارد .


2.بررسی خصوصیات شیمیایی ادرار:
جهت انجام این مراحل احتیاج به نوارهای ادراری داریم این نوار معرف جهت تشخیص پارامترهای:PH- اسید اسکوربیک-بیلی روبین -  اوربیلی نوژن گلوکز کتون پروتئین – نیتریت و بلاد، کاربرد دارد. پس از انجام و مشاهده فیزیکی ادرار و گزارش آن در ورک لیست مربوطه نوبت به انجام خصوصیات شیمیایی می­رسد با دستکش تمیز و خشک نوار ادراری را برداشته و در ظرف را محکم می­بندیم سپس نوار معرف را حداکثر "1 در لوله آزمایش حاوی حداقل  10cc ادرار فرو می­بریم و خارج نموده ادرار اضافی را با حرکت دادن لبه نوار به لوله آزمایش برداشت می­نمائیم نوار معرف را روی ظرف اصلی حاوی ادرار بیمار بدون اینکه با سطح میز تماس پیدا کند می­گذاریم به ترتیب پارامترها نوار معرف را در نزدیکی نمودار رنگ روی ظرف نوار ادرار قرار داده و زیر نور مناسب به ترتیب می­خانیم.

3.آزمایش میکروسکوپی:

آزمایش میکروسکوپی قسمت حیاتی تجزیه ادرار روتین و وسیله تشخیص با ارزشی برای تعیین و ارزیابی اختلالات کلیه و دستگاه ادراری و همچنین دیگر بیماری­های سیستماتیک می­باشد بهترین نمونه برای تجزیه ادرار روتین نمونه ادرار اول صبح می­باشد. سیلدرها و گلبول­های قرمز در نمونه­ های با وزن مخصوص پائین و یا PHقلیایی تمایل به حل شدن یا لیز دارند نمونه اول صبح معمولاً شرایط غلظت یا محیط اسیدی را برای نگهداری این ساختمان­ها در اختیار می­گذارد رسوب باید تا حد امکان بلافاصله بعد از جمع آوری آزمایش گردد ولی اگر نمی­توان فوراً آزمایش را انجام داد می­توان آن را در یخچال برای چند ساعت نگهداری نمود. حدود 10cc از ادراری که در ظرف به خوبی مخلوط کرده ­ایم را در لوله آزمایش ریخته و سپس در سانتریفوژ قرار داده و با دور 2500 برای حدود  '5سانتریفوژ می­کنیم.
مایع شفاف شده رویی را برای تست پروتئین جدا کرده و سپس رسوب را به خوبی مخلوط کرده و یک قطره از آن را روی لام تمیز قرار می دهیم، با یک لامل پوشانیده و سریعاً مورد بررسی قرار می­دهیم
.
عدسی میکروسکوپ را با پنبه الکلی تمیز کرده و سپس لام را در استیج میکروسکوپ قرار داده و با عدسی40 بررسی می­نمائیم .
تعداد RBC ها باید با مقدار گزارش شده نوار ادراری همخوانی داشته باشد.
تعداد WBCوEpi ها را نیز پس از مشاهده حدودا 10 HPF گزارش می­نمائیم.
نکته: در نمونه­ هایی که حاوی پروتئین هستند و در روش نوار ادرار و اسید سولفوسالسیک پروتئین گزارش شده است با عدسی 10 به دنبال سیلندر یا کست می­گردیم و تعدا کست­ها را با عدسی 10 و نوع آنها را با کمک عدسی 40 گزارش می­نمائیم.
انواع سیلندر شامل:
سیلندر هیالین (درون سیلندر هیچ گونه گرانولی دیده نمی­شود)
سیلندر کرانولار (درون سیلندر گرانول مشاهده می­گردد)
سیلندر RBC
سیلندر WBC
سیلندر Epi
در نمونه رسوب ادرار می­تواند مخمر و اسپرم نیز دیده شود که بسته به میزان آن به صورت
few.mod,many گزارش می شود.
همچنین امکان دیده شدن تریکوموناس در نمونه ­های آلوده شده با ترشحات واژینال است که این نمونه معمولاً حاوی مقادیر زیادیWBC و باکتری نیز خواهد بود .
کریستال­ها در رسوب ادرار:
در PH اسیدی و خنثی: کریستال­های اگزالات کلسیم، اورات آمورف، اوریک اسید
در PH قلیایی: کریستال­های تریپل فسفات، فسفات آمودف، بیورات آمونیوم
چنانچه هرگونه از موارد فوق با شرایط بیمار همخوانی نداشت با بالاتر از  باشد و یا نمونه ادرار کهنه باشد تست را با نمونه جدید تکرار می­نمائیم ابتدا در دفتر تکراری­های موجود در بخش کد، نام و نام خانوادگی، نوع تست تکراری و علت تکرار آن و تاریخ روز تکرار را نوشته سپس به میز کنترل اطلاع می­دهیم  با بیماری تماس گرفته و نمونه مجدد تحت عنوان ذکر شده و نوشتن نمونه تکرار روی ظرف بیمار به بخش انتقال داده و دوباره انجام می­شود و نتیجه را در ورک لیست ثبت کرده و همه تکرار را کنار نام می­نویسیم.


نکات ایمنی:
به هنگام باز کردن درب ظرف محتوی نمونه ، از پاشیدن به اطراف خودداری نمایید.
از هرگونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محیط آزمایشگاه خودداری نمایید .
از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا بدون استفاده از پوشش محافظ خودداری کنید .
هرگونه محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید .

مستندات مرتبط :
فرم ثبت عدم انطباق و انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه

ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]