دستور العمل روش آماده سازی لام سیتولوژی ادرار

کد سند:
401
کد یکتا:
167
واحد سازمانی:
پاتولوژی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
1.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
دستور العمل روش آماده سازی لام سیتولوژی ادرار

هدف:
هدف از تدوین حصول اطمینان از نحوه ی صحیح آماده سازی و رنگ آمیزی لام های سیتولوژی ادرار می باشد.

دامنه کاربرد:
این دستورالعمل جهت آماده سازی و رنگ آمیزی لام های سیتولوژی ادرار در بخش پاتولوژی آزمایشگاه کاربرد دارد.

صلاحیت و شایستگی کاربر:
-مسئولیت تهیه این دستورالعمل بر عهده کمیته مستندسازی و آموزش آزمایشگاه می باشد.
-مسئولیت تایید و تصویب این دستورالعمل بر عهده مسئول فنی بخش پاتولوژی آزمایشگاه می باشد.
-مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده مسئول بخش پاتولوژی می باشد.
-جهت حصول اطمینان از نحوه ی صحیح انجام این آزمایش توسط پرسنل بخش پاتولوژی، قرائت کامل این دستورالعمل همراه گذراندن دوره آزمایشی به مدت 1 هفته تحت نظر مسئول بخش الزامی است.
-مسئولیت نگهداری این دستورالعمل بر عهده مسئول بخش پاتولوژی و مسئول دفتر بهبود کیفیت و بهروری است.
-مسئولیت بازنگری و اعمال تغییر در این دستورالعمل با رعایت مراجع  و ضوابط استاندارد بر عهده مسئول فنی بخش پاتولوژی تحت نظر کمیته مستند سازی و آموزش می باشد و هر یک از مسئولین و کاربران مرتبط می توانند پیشنهاد بازنگری و تغییر در دستورالعمل را بنمایند.
 
اقدامات وابسته:
-آگاهی از نحوه ی تهیه لام سیتولوژی ادرار
-آگاهی از نحوه ی فیکس کردن لام تهیه شده از ادرار
-آگاهی از نحوه ی رنگ آمیزی لام سیتولوژی ادرار
-آگاهی از نحوه ی منونته یا مونتاژ کردن لام
-آگاهی از اصول ایمنی درآزمایشگاه
 
اطلاعات نمونه:
اولین ادرار صبحگاهی برای نمونه سیتولوژی ادرار مناسب نمی باشد و بهتر است نمونه حدود ساعت 10 و 11 صبح جمع آوری گردد. بهتر است 3-4 ساعت بعد از آخرین باری که مثانه تخلیه شده نمونه ادرار جمع آوری گردد. در سیتولوژی ادرار 3 نوبته، ادرار باید در 3 روزمتفاوت و در 3 ظرف جداگانه جمع آوری گردد. نمونه باید بعد از جمع آوری سریعا به آزمایشگاه منتقل گردد.
مشخصات ظاهری نمونه بعد از انتقال به بخش پاتولوژی از قبیل رنگ و مقدار نمونه یادداشت می شود. بعد به منظوری جلوگیری از فساد سلولی سریعا به آن فرمالین ٪10 یا الکل ٪50 اضافه می شود. (نمونه اگر بیش از 24 ساعت بدون اضافه کردن فرمالین یا الکل بماند دیگر قابل استفاده برای انجام آزمایش سیتولوژی ادرار نمی باشد.)
 
تجهیزات و لوازم مورد نیاز:
-لام
-لامل
-بسکت مخصوص لام
-چسب لام
-برچسب
-قلم الماس
-ظرف مخصوص رنگ آمیزی
-دستگاه سیتوسانتریفیوژ
-ظرف مخصوص دستگاه سیتوسانتریفیوژ
 
محلول های مورد نیاز:
-الکل اتانول مطلق و 96 درجه
-گزیلول
-رنگ EA50
-رنگ OG6
-رنگ هماتوکسیلین
-فرمالین
-اسید الکل ٪1
 
روش انجام آزمایش :
مراحل آماده سازی نمونه و تهیه لام از نمونه:
ابتدا مشخصات ظاهری نمونه از قبیل رنگ، حجم و شفافیت آن در پرونده بیمار یادداشت می گردد. سپس برابر با حجم نمونه به آن فرمالین ٪10 یا الکل ٪50 اضافه می شود. توسط قلم الماس شماره بیمار را روی لام حک می کنیم. لام ها را در جای مخصوص ظرف سیتوسانتریفیوژ قرار می دهیم. از نمونه ادرار مورد نظر داخل دو ظرف مخصوص سیتوسانتریفیوژ می ریزیم. (از هر نمونه دو لام تهیه می شود.) ظرفها را داخل دستگاه سیتوسانتریفیوژ می گذاریم. به مدت 30 دقیقه با دور 1000 دستگاه را تنظیم کرده و روشن می کنیم. بعد از اتمام کار دستگاه، لام ها را از ظرف های مخصوص دستگاه جدا می کنیم و روی رسوبی که بر روی لام ها تشکیل شده با قطره چکان الکل مطلق می ریزیم. این کار به منظور فیکس کردن نمونه انجام می شود. بعد از خشک شدن لام ها در فضای آزمایشگاه، لام ها آماده رنگ آمیزی می باشند.
-روش رنگ آمیزی:
در رنگ آمیزی لام های سیتولوژی ادرار از روش رنگ آمیزی پاپانیکولائو استفاده می کنیم. ابتدا لام ها در بسکت مخصوص لام قرار داده می شود، سپس به ترتیبی که در زیر گفته شده درون محلول ها گذاشته می شوند.
-الکل اتانول 96 درجه (20 دقیقه)
شستشو با آب
-رنگ هماتوکسیلین (5 دقیقه)
-شستشو با آب
-اسید الکل ٪1 (5-10 ثانیه)
-شستشو با آب
-الکل اتانول 96 درجه (8 دقیقه)
-رنگ OG6 (4دقیقه)
-الکل اتانول 96 درجه (8 دقیقه)
-رنگ EA50 (5 دقیقه)
-الکل اتانول 96 درجه (8 دقیقه)
-الکل اتانول مطلق (6 دقیقه)
بعد از مراحلی که بالا ذکر شد لام ها در دمای محیط می گذاریم تا خشک شوند سپس به مدت 10 دقیقه به منظور شفاف سازی لام ها، آنها را در گزیلول قرار می دهیم.
-مونته یا مونتاژ کردن لام:
بعد از خارج کردن لام ها از گزیلول روی هر لام چند قطره چسب لام می ریزیم و لامل را روی لام قرار می دهیم. کمی لامل را فشار می دهیم تا حباب ها از زیر آن خارج شوند.
در انتها لیبلی که شماره بیمار روی آن نوشته شده را روی لام می چسبانیم.

علل رد نمونه:
-نامناسب بودن نمونه از نظر حجم
-فساد نمونه به دلیل نگهداری بیش از 24 ساعت بدون اینکه به آن فرمالین اضافه شود
-داشتن رسوب زیاد (اولین ادرار صبح برای سیتولوژی ادرار به دلیل داشتن رسوب زیاد مناسب نمی باشد)
 
نکات ایمنی:
-در هنگام استفاده از دستگاه سیتوسانتریفیوژ می بایست کلیه نکات ایمنی مربوط به وسایل الکتریکی را رعایت کرد.
-از هر گونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در آزمایشگاه می بایست خودداری نمود.
-در هنگام کار بایستی از دستکش یکبار مصرف و عینک محافظ استفاده نمود.
-نمونه ریخته شده روی سطوح را بایستی توسط محلول هیپوکلریت سدیم ٪5 ضدعفونی کرد.
 



نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]