دستورالعمل روش انجام آزمایش AST

کد سند:
443
کد یکتا:
35
واحد سازمانی:
بیوشیمی و کروماتوگرافی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
4.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
 

هدف:
 اندازه گیری میزان AST (SGOT) (Aspartate Omintronsferase) در سرم

دامنه کاربرد
این تست به منظور ارزیابی بیماران مشکوک به بیماری قلبی انسدادی کورونر یا بیماری هپاتوسلولار استفاده میشود.این انزیم در غلظت های بالا در بافتهای با فعالیت سوخت و سازی زیاد همانند عضله قلبی , سلولهای کبدی و سلولهای عضله اسکلتی وجود دارد .کلیه , لوزالمعده و گلبولهای قرمز نیز حاوی مقادیر کمتری از ان میباشد.اگر سلولهای این بافتها دچار بیماری یا اسیب گردند سلولها تجزیه شده و AST ازاد میگردد و توسط خون برداشت شده و سطح ان بالا میرود. مقدار افزایش AST رابطه مستقیم با تعداد سلولهای بیمار یا اسیب دیده دارد.بعلاوه این افزایش به مدت زمان سپری شده پس از اسیب دیدگی که خون از بیمار گرفته میشود نیز بستگی دارد.AST در مدت زمان چند روز از خون بیمار پاک میشود. AST سطح سرمی را غالبا با سطح الانینامینوترانسفراز ALT مقایسه میکنند. AST فعالیت متابولیکی بالایی در بافت­ها داشته و مقدار آن در قلب، کبد، عضلات اسکلتی، کلیه، مغز، پانکراس، طحال و ریه­ها بیشتر می­باشد. آزاد سازی آنزیم به جریان خون، به دنبال آسیب یا مرگ سلولی اتفاق می­افتد هر بیماری که باعث افزایش در فعالیت­های متابولیکی بافت­های یاد شده گردد، باعث افزایش AST خواهد گردید مقدار AST خون مستقیماً به تعداد سلول­های آسیب دیده و مدت زمان بین ایجاد آسیب و زمان آزمایش یافته و تا 5 روز بالا باقی می­ماند. این آزمایش در بررسی بیماری­های قلبی و کبدی به کارمی­رود در القا رکتوس میوکارد، سطح AST به 4 الی 10 برابر حد نرمال می­رسد. سطح AST در عرض 24 ساعت به پیک رسیده و در عرض 3 الی 4 روز به حد نرمال می­رسد افزایش دوم AST بسته به شدت MI با تکرار آن دیده می­شود منحنی AST در MI موازی CPK می­باشد افزایش AST در بیماری­های کبدی (10 الی 100 برابرطبیعی) شامل هپاتیت حاد و مزمن، سیروز فعال، منوکلئوز عفونی، نکروز کبدی، کارسینومای اولیه متاستاتیک، هپاتیتالکلی و سندرم Reye,s اتفاق می­افتد سایر بیماری­هاییکه افزایش ASTدر آن دیده می­شود عبارتند ازپانکراتیت حاد، تروماباپارگی عضلات اسکلتی، در ماتومیوز، تریشینوز، کاتتریزاسیون قلبی و آنژیوگرفی، ضربه مغزی و نکروز، سکته مغزی، سندرم Duchem,s، آمبولی ریوی، گانگرن و .....

صلاحیت و شایستگی کاربر
جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل
5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است

اقدامات وابسته
ـ اطلاع داشتن در مورد تاثيرات متقابل Cross Reaction بر روي تست از جمله تداخلات دارويي و يا عوامل مداخله گري چون ايكتريك ، هموليز و ليمپيك
ـ داشتن آشنايي كامل با اصول كنترل كيفي و محدوده مجاز تعيين شده براي اين تست و آگاهي از تفسير نتايج حاصله از كنترل كيفي قوانين موجود در آزمايشگاه از جمله قوانين وستگارد
ـ آشنايي با سيستم نرم افزاري كنترل كيفي آزمايشگاه جهت ثبت نتايج حاصل از سرم كنترلهاي خوانده شده و تحليل آماري نتايج حاصله
ـ آشنايي با روش ساخت محلول ها و شرايط نگهداري آنها
ـ داشتن آگاهي كامل نسبت به كاليبره بوده تجهيزات از جمله اتوآناليزر ، سمپلرها
ـ داشتن آگاهي كامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاريخ انقضاء آن از جمله سرم كنترل ها ، كاليبراتور و نيز محلول هاي مربوطه
ـ آشنايي با اپراتوري تجهيزات لازم براي انجام تست از قبيل : اتوآناليزر ، سمپلرها ، سانتريفيوژها و …
ـ آگاهي كامل نسب به اصول ايمني و كار در آزمايشگاه و نيز بهداشت و ايمني دفع مواد زائد

موارد کاربرد
این تست برای تشخیص و ارزیابی مبتلایان به بیماری کبدی یا استخوانی استفاده میشود
صلاحیت و شایستگی کاربر
از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی
در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد
تجهیزات، مواد، لوازم و آماده­سازی­های مورد نیاز قبل از انجام کار
وسایل معمول آزمایشگاه موجود باشد
دستگاه از قبل کالیبره و آماده کار باشد
PH آب مقطر متصل به دستگاه اندازه گیری شده باشد
کنترل کیفی قبل از انجام کار و حین کار
بمنظور اطمينان از صحت و دقت آزمايشات ما ملزم به قرار دادن سرم كنترل در اتواناليزر هستيم . سرم كنترل را در شروع كار و قبل از گزارش جواب بيماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم كنترل هاي خوانده شده آنرا در منحني لوي جينگ قرار داده و بر اساس قوانين وستگارد صحت و دقت آنرا بررسي مي كنيم
جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل Trulab N و Trulab P بطور جداگانه استفاده کنید.

نمونه لازم و موارد رد نمونه
نوع نمونه
مقدار : 100 ميكروليتر
معيارهاي REJECTION ( موارد رد نمونه )
زماني كه نمونه هموليز شديد ، ايكتريك شديد و ليمپيك شديد باشد نمونه قابل قبول نمي باشد
تاثير عوامل ايكتر ، هموليز ، ليمپيك
تري گليسيريد تا غلظت 2000 ميلي گرم در دسي ليتر ، بيلي روبين تا غلظت 40 ميلي گرم در دسي ليتر و هموگلوبين تا غلظت 400 ميلي گرم در دسي ليتر باعث تداخل در آزمايش نمي شوند ولي اگر كه غلظت اين تركيبات بيش از مقادير باشد باعث تداخل در آزمايش مي شود

لوازم مورد نیاز
آماده سازی معرف­های مورد نظر طبق دستور کار روش انجام آزمایش به شیوه­ی دستی و دستگاهی که با جزئیات کامل در بروشور کیت در قسمت "آماده سازی محلول­ها" آمده است که پیوست می­باشد
آماده سازی تجهیزات مورد نیاز طبق دستورالعمل­های کاربری آنها از قبیل: فتومتر، اتوآنالیزر، بن ماری، سمپلر
آماده سازی جالوله­ای، سرسمپلر، کاپ، ویال، ریجنت­ها و سرم فیزیولوژی برای رقیق سازی نمونه­ها بالا و سایر ملزومات روتین موجود در آزمایشگاه
کالیبراتور و سرم کنترل جهت استاندارد نمودن و کنترل انجام آزمایش
به حرارت محیط رساندن تمامی موارد کاربردی در انجام آزمایش از جمله معرف­ها، کالیبراتور، سرم کنترل و .....

روش انجام آزمایش
قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود
در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود
ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به SOP دستگاهی هیتاچی 717 مراجعه شود
جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید

محدودیت ها و عوامل مداخله گر در آزمایش
مصرف داروهای ویژه­ی هپاتوکسیک یا ایجاد کننده کلستاز، برخی داروها نظیر آمینوگلوتیتماید، بروموکریپتین، سیلکوسپورین، کلوتریمازول، داپسون، انفلوزان، اتامبوتول، فلوروکینولون، مهارگرهای HMGCOA ردوکتاز و ..... باعث کاهش مقدار آنزیم (Invivo) می­شود
وجود همولیز در نمونه باعث افزایش و وجود هپارین و نمک­های آهن در شرایط واکنش شیمیایی و حضور اسکوربیک اسید، سیانید، فرمالوئید، گلوتارات، ایزونیازید، لوسین، پنی سیلین، فتالات و ..... باعث کاهش فعالیت آنزیم در شرایط (Invitro) خواهد شد
عدم تصدیق معرف­ها، کالیبراتور، سرم کنترل­ها و سایر موارد کاربردی توسط اپراتور از جمله تغییر رنگ، نداشتن تاریخ مصرف و..
خرابی تجهیزات و نیز نداشتن تاریخ کالیبراسیون معتبر
حجم ناکافی نمونه و خطاهای نمونه گیری از جمله همولیز و نیز بیان ناصحیح شرایط آزمایش و نمونه گیری به بیمار
تمامی مواردی که در قسمت "عوامل مداخله­گر" در بروشور کیت با جزئیات کامل ذکر گردیده است که پیوست می­باشد
عدم رعایت شرایط صحیح نگه داری نمونه­ها و معرف­ها که با جزئیات کامل در قسمت "شرایط نگه داری و پایداری محلول­ها" و نیز "نمونه­ها" در بروشور کیت آمده است، که پیوست می­باشد

نکات ایمنی :
در هنگام استفاده از دستگاه  می بایست کلیه نکات ایمنی مربوط به وسایل برقی را رعایت نمایید .
از هرگونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محیط آزمایشگاه خودداری نمایید .
از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا بدون استفاده از پوشش محافظ خودداری کنید .
هرگونه محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید .


مستندات مرتبط :
شناسنامه دستگاه
فرم ثبت نتایج کالیبراسیون دستگاه
فرم درخواست سرویس و کالیبراسیون دستگاه

Log book دستگاه
فرم ثبت عدم انطباق و انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه


محدوده قابل اندازه گیری: 
متناسب با کیت
محدوده رفرانس :
نرمال
Normal :0-46
نوزاد:35-140
کودک:15-55
 
تفسیر علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن

مقادیر بالاتر و پائین­تر محدوده­های نرمال تکرار شود
به هر دلیلی که تکرار اتفاق افتد، نتایج حاصله مربوط به قبل و بعد از تکرار و نتیجه گزارش نهایی علت تکرار در فرم ثبت نتایج تکرار تست­ها ثبت و مرقوم گردد
حساسيت ( SENSITIVITY)
حداقل مقدار ALT قابل اندازه گيري 4 واحد بين المللي در ليتر مي باشد
 
محدوديت انجام آزمايش
اقدامات بعدي در برخورد با نتايج غير طبيعي ( تكرار آزمايش ، انجام يا توصيه انجام آ زمايشهاي تائيدي يا تكميلي اطلاع سريع به پزشك )
در برخورد با نتايج غير طبيعي حتماً آنها را تكرار خواهيم كرد و در صورت اطمينان از تائيد آن به پزشك مربوطه يا سوپروايزر در بخش اطلاع داده مي شود .
 

تفسیر نتایج
این تست به منظور ارزیابی بیماران مشکوک به بیماری قلبی انسدادی کورونر یا بیماری هپاتوسلولار استفاده میشود.این انزیم در

 
ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]