دستورالعمل روش انجام آزمایش Serum Iron

کد سند:
568
کد یکتا:
292
واحد سازمانی:
بیوشیمی و کروماتوگرافی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
1.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:

دستورالعمل روش انجام آزمایش Serum Iron

اقدامات وابسته :

آگاهی از محدوده ی طبیعی تست مورد نظر
آشنایی از خطاهای تاکتیکی
تسلط به اپراتوری دستگاه
آگاهی به دستورالعمل های ایمنی و بهداشت
آگاهی از برنامه ی کنترل کیفی در آزمایشگاه

اطلاعات نمونه
نوع نمونه باید سرم باشد
نمونه باید شفاف و فاقد هر گونه ذرات معلق باشد
نمونه حجم مناسب برای انجام تست را داشته باشد
نمونه سرم لیپمیک و ایکتریک در نتیجه ی انجام آزمایش تاثیر گذار است.
نمونه را می توان دز دمای -20 درجه ی ساتیگراد به مدت 12 روز نگه داری کرد.
 
تجهیزات و لوازم مورد نیاز
کیت مورد تایید و توصیه شده توسط شرکت پشتیبان دستگاه بیوشیمی
پیپت های درجه ی یک برای رقت سازی
دستکش یک بار مصرف
 
ذخیره سازی کیت
در دمای 8-2 درجه ی سانتیگراد و در یخچالی که ثبت دما دارد نگه داری شود.
در صورت نگه داری و رعایت شرایط استاندارد  تا تاریخ انقضای درج شده بر روی کیت می توان از آن استفاده کرد.
در صورت آلودگی کیت از مصرف آن خودداری کنید.
 
کالیبراسیون کیت:
به دستورالعمل دستگاه موجود در بخش بیوشیمی مراجعه شود.

مراحل آماده سازی و شروع به کار دستگاه:
به دستورالعمل دستگاه موجود در بخش بیوشیمی مراجعه شود.
 
محدودیت ها
از مخلوط کردن ریجنت ها با بارکد های مختلط خود داری کنید
از مصرف کیت های با تاریخ گذشته خود داری کنید

نکات ایمنی
از هر گونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در حین کار خودداری کنید
از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا با استفاده از پوشش محافظ نظیر روپوش آزمایشگاه ، عینک های محافظ و دستکش های یک بار مصرف ، جلوگیری کنید
 از پاشیدن و پراکنده کردن آئروسل ها به ویژه در هنگام استفاده از سانتریفیوژ خودداری نمایید
هرگونه ریجنت و محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید
 
مستندات مرتبط
شناسنامه ی دستگاه موجود در بخش بیوشیمی
دستورالعمل استفاده از دستگاه موجود در بخش بیوشیمی
فرم درخواست سرویس و کالیبراسیون دستگاه
فرم ثبت عملیات مربوط به تعمیر و سرویس دستگاه
فرم نگه داری دستگاه
فرم ثبت عدم انطباقو انجام اقدام اصلاحی
فرم پیشنهاد جهت بازنگری و تغییر در مستندات سیستم کیفیت

اساس آزمایش :
اساس روش توربيدومتري  و رنگ سنجی باشد. ميزان كدورت ايجاد شده با مقدار این تست رابطة مستقيم دارد.

روش انجام آزمایش :
انجام تمام مراحل آماده سازی دستگاه قبل از شروع به کار
انتخاب Work place از صفحه نمایشگر
اتنخاب Test Selection
وارد کردن کد پذیرش بیمار در قسمت Sample ID
انتخاب تستهای بیمار و بعد گزینه Accept/Next
نمونه را در جایگاه خود قرار داده و Start کنید.

علل تکرار آزمایش:
کلیه آزمایش هایی که نتایج کنترل کیفی مربوط به آنها مردود می گردد، حتماً تکرار می شوند
کلیه آزمایش هایی که نتایج آنها با شرایط بالینی بیمار تطابق نداشته باشد و یا به دلیل دلتاچک نیاز به تکرار داشته باشد ، ترجیحاً تکرار می شوند.
کلیه آزمایش هایی که با نظر سوپروایزر و یا مسئول فنی نیاز به تکرار داشته باشد ، حتماً تکرار می شوند
کلیه آزمایش هایی که نتیجه آنها خارج از محدوده رفرانس باشد ، ترجیحاً تکرار می شوند.
کلیه آزمایش هایی که نتایج آنها با سایر آزمایش های مرتبط تطابق نداشته باشد ، ترجیحاً تکرار می شوند
 
 تفسیر آزمایش:

آزمایش آهن، مقدار آهن را در خون اندازه مي گيرد تا مشخص شود كه چه مقداری از این ماده ی معدنی در بدن وجود دارد. آهن يك ماده معدني مورد نياز براي هموگلوبين است( هموگلوبين پروتييني است كه اكسيژن را در گلبول هاي قرمز خون حمل مي كند.)همچنين آهن براي تولید انرژي، ماهيچه هاي آماده و عملكرد اندام ها مورد نياز است.
در حدود 70% از آهن بدن به هموگلوبين موجود در گلبول هاي قرمز متصل مي شود. بقيه ي آهن به ديگر پروتيين ها( ترانسفرين در خون يا فريتين در مغز استخوان ) متصل مي شود يا در بافت هاي ديگر بدن ذخيره مي شوند. زماني كه گلبول هاي قرمز مي ميرند، آهن آنها آزاد مي شود و توسط ترانسفرين به مغز استخوان و ديگر اندام ها مانند كبد و طحال حمل مي شود. در مغز استخوان، آهن براي توليد گلبول هاي قرمز جديد ذخيره  واستفاده مي شوند.
منبع تمامي آهن موجود در بدن غذاهايي مانند جگر، انواع ديگر گوشت، تخم مرغ، ماهي و سبزيجات مي باشد. بدن به آهن بيشتري در زمان رشد( مثلا" دوران بلوغ)، زمان حاملگي، دوران شير دهي و در مواقعي كه سطح آهن در بدن پايين است ( براي مثال در مواقع خونريزي) نياز دارد.
 
يك مرد بالغ، تمامی آهن مورد نياز خود را از غذايي كه صرف مي كند، بدست مي آورد.      مردها حتی اگر آهن جدیدی را دریافت نکنند، مخازن مناسبی را برای ذخیره ی آهن  برای چندین سال دارند. مردها به دلیل رژیم غذایشان به ندرت کمبود آهن را بروز می دهند. اما زنان میزان زیادی از آهن را به دلیل خونریزی قاعدگی، در زمان بارداری و شیردهی از دست می دهند. بنابراین احتمال بروز کمبود های آهن در زنان بسیار بیشتر از مردها می باشند و احتمالا" نیاز به مصرف مکمل های آهن پیدا می کنند. کمبود آهن در مردها و همچنین در زن ها پس از یائسگی اغلب به دلیل خونریزی غیر نرمال، بیشتر در مجرای گوارشی، برای مثال از زخم معده یا سرطان روده می باشد.
 
آزمایش آهن موارد زیر را کنترل می کند:
 میزان آهن متصل به ترانسفرین در خون (سرم).
 میزان آهن مورد نیاز برای اتصال به تمامی ترانسفرین موجود. این میزان ظرفیت کلی اتصال به آهن(TIBC  ) خوانده می شود.
 درصد ترانسفرین متصل شده به آهن. این میزان اشباع ترانسفرین(Transferrin saturation  ) نامیده می شود.
 
علت انجام:
آزمایش آهن به دلایل زیر انجام می شود:
 
 کنترل آنمی ناشی از کمبود آهن
 کنترل بیماری خاصی به نام هموکروماتوزیز
 کنترل وضعیت تغذیه ی فرد
 پزشک می تواند متوجه کارایی رژیم درمانی و غذایی حاوی آهنی که تجویز شده شود.
 
روش آمادگی :           
از مکمل های آهن برای 12 ساعت قبل از انجام آزمایش آهن استفاده نکنید.
میزان آهن در طول روز تغییر می کند بنابراین بهتر است تا آزمایش آهن را صبح ها زمانی که سطح آهن در بالاترین حد است، انجام دهیم.
 
روش انجام :
 
انجام این تست با گرفتن خون از ناحیه بازو است.
 
 نتایج:
 
آزمایش آهن میزان آهن را در خون کنترل می کند تا دیده شود که کارایی متابولیزه کردن آهن در بدن چقدر است.  
 
نرمال
مقدار طبیعی آهن در جواب آزمایش در قسمت محدوده طبیعی (Reference Range  ) ذکر می شود. بااین حال حتی در مورد جوابهای خارج از محدوده ذکر شده نیز، تصمیم طبیعی یا غیر طبیعی  بودن با پزشک معالج شما است.
 
مقادیر بالا و پایین

اندازه گیری میزان سرمی آهن، ظرفیت کلی اتصال به آهن(TIBC  )، و اشباع ترانسفرین به منظور آگاهی از وجود شرایط کمبود آهن مانند بیماری آنمی کمبود آهن وهمچنین تشخیص شرایط افزایش آهن مانند هموکروماتوزیز انجام می شوند.

شرایط دیگری که بر میزان آهن ، TIBC   و اشباع ترانسفرین تاثیر می گذارد شامل موارد زیر است:
 آنمی همولیتیک. این بیماری منجر به کاهش میزان هموگلوبین حمل کننده ی اکسیژن در گلبول های قرمز خون می شود. سطح آهن معمولا" نرمال است.
 تالاسمی. یک بیماری ارثی است.  این بیماری نحوه ی ساخت هموگلوبین در بدن را تغییر می دهد. به طور معمول سطح آهن نرمال است اما سطح فریتین در افرادی که دفعات زیادی خون دریافت کرده اند، بالا است.
 سیروز. شرایطی است که التهاب به کبد صدمه می زند.
 مسمویت با قلع. شرایطی است که به دلیل قرار گرفتن برای مدت طولانی در معرض مقادیر بالای قلع در محیط ایجاد می شود.    
 آنمی ناشی از کمبود آهن. شرایطی است که سطح پایین آهن منجر به کاهش هموگلوبین حمل کننده ی  اکسیژن در گلبول های قرمز خون می شود. سطح آهن معمولا" پایین است ، اشباع ترانسفرین بالا است و سطح فریتین نیز پایین است.

 روماتویید آرتریت
 این نوع از آرتریت لایه ها و بافت های پوشاننده ی مفاصل را ملتهب می کند.
 استفاده ی بیش از حد از مکمل های آهن.
 خونریزی
 نقص در عملکرد کلیه
 عفونت شدید
 
مواردی که نتایج را تحت تأثیر قرار می دهند
 مصرف داروهایی مانند کلرامفنیکل(Chloromycetin  )، قرص های ضد حاملگی
 کورتیکوتروپین،استروژن، آسپرین و مکمل های آهن
 استفاده از برخی داروهایی گیاهی
 دریافت مکمل های ویتامین B12   در 48 ساعت قبل از زمان انجام آزمایش
 نبود خواب کافی
 انجام انتقال خون در طی 4 ماه گذشته
 
مواردی که بایستی به آنها توجه نمود

ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]