دستورالعمل روش انجام آزمایش بیلی روبین

کد سند:
589
کد یکتا:
31
واحد سازمانی:
بیوشیمی و کروماتوگرافی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
4.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:

 


دستورالعمل روش انجام آزمایش بیلی روبین

هدف:

اندازه گيري ميزان بيلي روبين

دامنه کاربرد:
سطح کل بیلی روبین سرم عبارت از مجموع بیلی روبین کنژوگه(مستقیم) و غیرکنژوگه(غیرمستقیم) میباشد
این ازمون برای ارزیابی فعالیت کبد بکار میرود و نیز بخشی از برریس بزرگسالان مبتلا به انمی های همولیتیک و نوزادان دچار زردی زردی میباشد.صفرایی که در کبد تولید میشود متشکل از ترکیبات گوناگونی است که شامل نمکهای صفراوی فسفولیپیدها کلسترول بیکربنات اب و بیلی روبین میباشد.تغییر رنگ بافت بدن بعلت سطح بالا و غیر طبیعی بیلی روبین در خون را زردی و یرقان گویند.هنگامی که بیلی روبین کل سرم از سطح 2.5mg/dl تجاوز نماید بافت دچار زردی میشود.یرقان بعلت نقصی در سوخت و ساز یا دفع نرمال بیلی روبین بوجود میاید.زردی فیزیولوژیک نوزادن هنگامی پدید می اید که کبد نوزاد نارس بوده و فاقد انزیمهای کونژوگه کننده بمقدار کافی میباشد.اگر سطح بیلی روبین در نوزادان بیشتر از 15 mg/dl گردد نیاز به درمان بمنظور جلوگیری از عقب افتادگی ذهنی می باشد. این درمان ممکن است شامل تعویض خون نیز میشود.مقادیر بالای بیلی روبین در نوزادان را اغلب با نوردرمانی معالجه مینمایید.يكي از محصولات تجزيه هموگلوبين ، بيلي روبين است بيلي روبين غير كونروگه آزاد شديداً غير قطعي و نامحلول در آب است بنابراين براي انتقال از طحال به پانكراس از طريق خون ، با آلبومين تشكيل يك كمپلكس مي رسد بيلي روبين در كبد به اسيد كلوكرونيك اسيد تبديل مي شود و به صورت محلول در آب از طريق مجاري صفراوي دفع ميگردد.
افزايش بيلي روبين در نتيجه افزايش توليد آن در اثر هموليز ( يرقان پيش كبدي -) آسيبب پاراتشيم كبدي ( يرقان ميان كبدي ) و انسداد مجاري صفراوي ( يرقان پس كبدي ) مشاهده مي شود . همچنين افزايش بيلي روبين به صورت مزمن و ارثي ، سندروم گيلبرت ناميده مي شود كه نسبتاً رايج است در 60 تا 70 درصد نوزادان به دليل تخريب گلبول هاي قرمز و تاخير عملكرد آنزيم ها در تجزيه بيلي روبين حاصل از آن سطح بيلي روبين را افزايش مي يابد روش هاي معمول اندازه گيري بيلي روبين به مقدار بيلي روبين توتال و بيلي روبين مستقيم را نشان مي دهد كه بيلي روبين مستقيم در واقع اندازه گيري ميزان بيلي روبين كونژوگه و محلول در آب است . ميزان بيلي روبين غير كونژوگه را مي توان از تفاوت ميزان بيلي روبين توتال و مستقيم تعيين نمود
 
صلاحیت و شایستگی کاربر
جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل
5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است

اقدامات وابسته 
ـ اطلاع داشتن در مورد تاثيرات متقابل Cross Reaction بر روي تست از جمله تداخلات دارويي و يا عوامل مداخله گري چون ايكتريك ، هموليز و ليمپيك
ـ داشتن آشنايي كامل با اصول كنترل كيفي و محدوده مجاز تعيين شده براي اين تست و آگاهي از تفسير نتايج حاصله از كنترل كيفي قوانين موجود در آزمايشگاه از جمله قوانين وستگارد
ـ آشنايي با سيستم نرم افزاري كنترل كيفي آزمايشگاه جهت ثبت نتايج حاصل از سرم كنترلهاي خوانده شده و تحليل آماري نتايج حاصله
ـ آشنايي با روش ساخت محلول ها و شرايط نگهداري آنها
ـ داشتن آگاهي كامل نسبت به كاليبره بوده تجهيزات از جمله اتوآناليزر ، سمپلرها
ـ داشتن آگاهي كامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاريخ انقضاء آن از جمله سرم كنترل ها ، كاليبراتور و نيز محلول هاي مربوطه
ـ آشنايي با اپراتوري تجهيزات لازم براي انجام تست از قبيل : اتوآناليزر ، سمپلرها ، سانتريفيوژها و …
ـ آگاهي كامل نسب به اصول ايمني و كار در آزمايشگاه و نيز بهداشت و ايمني دفع مواد زائد
موارد کاربرد
این تست برای تشخیص و ارزیابی مبتلایان به بیماری کبدی یا استخوانی استفاده میشود

صلاحیت و شایستگی کاربر
از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی
در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد

تجهیزات، مواد، لوازم و آماده­سازی­های مورد نیاز قبل از انجام کار
وسایل معمول آزمایشگاه موجود باشد
دستگاه از قبل کالیبره و آماده کار باشد
PH آب مقطر متصل به دستگاه اندازه گیری شده باشد

کنترل کیفی قبل از انجام کار و حین کار
بمنظور اطمينان از صحت و دقت آزمايشات ما ملزم به قرار دادن سرم كنترل در اتواناليزر هستيم . سرم كنترل را در شروع كار و قبل از گزارش جواب بيماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم كنترل هاي خوانده شده آنرا در منحني لوي جينگ قرار داده و بر اساس قوانين وستگارد صحت و دقت آنرا بررسي مي كنيم
جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل Trulab N و Trulab P بطور جداگانه استفاده کنید

نمونه لازم و موارد رد نمونه
سرم ، پلاسما همراه با EDTA يا هپارين
پايداري بيلي روبين مستقيم در سرم يا پلاسما
در دماي 15 تا 25درجه سانتيگراد 2 روز
در دماي 2 تا 8 درجه سانتيگراد 7 روز
در دماي منهاي 20درجه سانتيگراد 3 ماه (در صورتيكه بلافاصله فريز گردد )
مقدار : 100 ميكروليتر
 
معيارهاي REJECTION ( موارد رد نمونه )
زمانيكه نمونه هموليز شديد ، ايكتريك شديد ، ليمپيك شديد باشد نمونه قابل قبول نمي باشد 
تاثير عوامل ايكتر ، هموليز ، ليمپيك
هموگلوبين تا غلظت 49 ميلي گرم در دسي ليتر و تري گليسيريد تا غلظت 1000 ميلي گرم در دسي ليتر باعث تداخل در آزمايش نمي شوند

لوازم مورد نیاز
آماده سازی معرف­های مورد نظر طبق دستور کار روش انجام آزمایش به شیوه­ی دستی و دستگاهی که با جزئیات کامل در بروشور کیت در قسمت "آماده سازی محلول­ها" آمده است که پیوست می­باشد.
آماده سازی تجهیزات مورد نیاز طبق دستورالعمل­های کاربری آنها از قبیل: فتومتر، اتوآنالیزر، بن ماری، سمپلر
آماده سازی جالوله­ای، سرسمپلر، کاپ، ویال، ریجنت­ها و سرم فیزیولوژی برای رقیق سازی نمونه­ها بالا و سایر ملزومات روتین موجود در آزمایشگاه
کالیبراتور و سرم کنترل جهت استاندارد نمودن و کنترل انجام آزمایش
به حرارت محیط رساندن تمامی موارد کاربردی در انجام آزمایش از جمله معرف­ها، کالیبراتور، سرم کنترل و .....
 
روش انجام آزمایش
قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود
در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود
ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به SOP دستگاهی هیتاچی 717 مراجعه شود
جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید

محدودیت ها و عوامل مداخله گر در آزمایش
همولیز خون و لیپمی بروز خطا در نتایج میگردد.
داروهای افزاینده:استروئیدهای انابولیک ,انتی بیوتیکها,داروهای ضدمالاریا,اسیداسکوربیک,ازاتیوپرین, کدیین ,دکستران, دیورتیکها, اپی نفرین ,مورفین,ضدباری های خوراکی,تئوفیلین,ویتامین A.
اسيد آسكوربيك تا غلظت30 ميلي گرم در دسي ليتر ، بيلي روبين تا غلظت 20 ميلي گرم در دسي ليتر ، هموگلوبين تا غلظت 49 ميلي گرم در دسي ليتر و تري گليسيريد تا غلظت 1000 ميلي گرم در دسي ليتر باعث تداخل در آزمايش نمي شوند .هموليز باعث افزايش كاذب بيلي روبين مي باشد ليمپيك بوده باعث افزايش بيلي روبين ميشود

نکات ایمنی :
در هنگام استفاده از دستگاه  می بایست کلیه نکات ایمنی مربوط به وسایل برقی را رعایت نمایید .
از هرگونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محیط آزمایشگاه خودداری نمایید .
از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا بدون استفاده از پوشش محافظ خودداری کنید .
هرگونه محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید .


مستندات مرتبط :
شناسنامه دستگاه
فرم ثبت نتایج کالیبراسیون دستگاه
فرم درخواست سرویس و کالیبراسیون دستگاه

Log book دستگاه
فرم ثبت عدم انطباق و انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه


محدوده قابل اندازه گیری: 
متناسب با کیت

تفسیر ( علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن)
مقادیر بالاتر و پائین­تر محدوده­های نرمال تکرار شود.
به هر دلیلی که تکرار اتفاق افتد، نتایج حاصله مربوط به قبل و بعد از تکرار و نتیجه گزارش نهایی علت تکرار در فرم ثبت نتایج تکرار تست­ها ثبت و مرقوم گردد
 
حساسيت ( SENSITIVITY)
حداقل مقدار ALT قابل اندازه گيري 4 واحد بين المللي در ليتر مي باشد
 
محدوديت انجام آزمايش
اقدامات بعدي در برخورد با نتايج غير طبيعي ( تكرار آزمايش ، انجام يا توصيه انجام آ زمايشهاي تائيدي يا تكميلي اطلاع سريع به پزشك )
در برخورد با نتايج غير طبيعي حتماً آنها را تكرار خواهيم كرد و در صورت اطمينان از تائيد آن به پزشك مربوطه يا سوپروايزر در بخش اطلاع داده مي شود
  

 

 

 

ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]