دستورالعمل روش انجام آزمایش Ca

کد سند:
484
کد یکتا:
40
واحد سازمانی:
بیوشیمی و کروماتوگرافی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
1.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
  دستورالعمل روش انجام آزمایش Ca

هدف:

اندازه گيري ميزان کلسیم

دامنه کاربرد
ازمون کلسیم برای ارزیابی عملکرد پاراتیرویید و متابولیسم کلسیم استفاده میشود.سطح کلسیم سرمی برای بررسی وضع مبتلایان به نارسایی کلیوی پیوند کلیه هیپرپاراتیروییدی بدخیمی های گوناگون بکار میرود.همچنین برای ارزیابی سطح کلسیم در طی انتقال حجم زیاد خون یا پس از ان نیز انجام میشود.
وجود کلسیم برای انقباض عضلانی فعالیت قلب انتقال جریان عصبی و انعقاد خوون اهمیت حیاتی دارد.منابع ذخیرهکلسیم بدن استخوانها و دندانها است.کاهش سطح خون کلسیم باعث تحریک ترشح و ازاد سازی هورمون پاراتیرویید میگرددنیمی از کلسیم خون به البومین متصل است از اینرو اگرسطح البومین پایین بیاید سطح کلسیم نیز پایین خواهد امد.اگر سطح کلسیم سرم در طی سه بار اندازه گیری جداگانه بالا باشد بیمار دچار هیپرکلسمی است.نشانه های هیپرکلسمی عبارت از بی اشتهایی تهوع استفراغ خواب الودگی و اغما میباشد.هیپرپاراتیروییدی شایعترین علت هیپرکلسمی است.پاراتورمون با افزایش جذب کلسیم از GI کاهش دفع ادرای ان و افزایش بازجذب استخوانی موجب افزایش سطح کلسیم میگردد.زیاده روی در مصرف ویتامین D موجب افزایش کلسیم سرم از طریق جذب کلیوی و گوارشی گردد.
كلسيم نقش بسيار مهمي در فعاليت هاي سلولي ايفا مي كند . به صورت درون سلولي در انقباض ماهيچه ها و متابوليسم گليكوژن و به صورت برون سلولي در مزاليزاسيون استخاون ، انعقاد خون و انتقال پالس هاي عصبي نقش دارد . كلسيم به سه شكل در پلاسما وجود دارد .
كلسيم آزاد 2ـ كلسيم متصل به پروتئين 3ـ كلسيم متصل به آنيون هاي فنل فسفات ، سيترات و بي كربنات
كاهش غلظت كلسيم تام مي تواند در ارتباط با بروز بيماري هاي استخواني مخصوصاً پوكي استخوان ، بيماري هاي كليوي بخصوص در افراد دياليزي هيپوپاراتيروئيد و اختلالات جذب رودهاي باشد . افزايش ميزان كلسيم تام در هيپوپاراتيروئيد ، تومورهاي بدخيم و ساركودوزيس ديده مي شود همچنين اندازه گري كلسيم جهت بررسي تركيبات كلسيمي و به منظور جلوگيري از بروز پوكي استخوان انجام مي گيرد.
 
صلاحیت و شایستگی کاربر
جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل
5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است

اقدامات وابسته
ـ اطلاع داشتن در مورد تاثيرات متقابل Cross Reaction بر روي تست از جمله تداخلات دارويي و يا عوامل مداخله گري چون ايكتريك ، هموليز و ليمپيك
ـ داشتن آشنايي كامل با اصول كنترل كيفي و محدوده مجاز تعيين شده براي اين تست و آگاهي از تفسير نتايج حاصله از كنترل كيفي قوانين موجود در آزمايشگاه از جمله قوانين وستگارد
ـ آشنايي با سيستم نرم افزاري كنترل كيفي آزمايشگاه جهت ثبت نتايج حاصل از سرم كنترلهاي خوانده شده و تحليل آماري نتايج حاصله
ـ آشنايي با روش ساخت محلول ها و شرايط نگهداري آنها
ـ داشتن آگاهي كامل نسبت به كاليبره بوده تجهيزات از جمله اتوآناليزر ، سمپلرها
ـ داشتن آگاهي كامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاريخ انقضاء آن از جمله سرم كنترل ها ، كاليبراتور و نيز محلول هاي مربوطه
ـ آشنايي با اپراتوري تجهيزات لازم براي انجام تست از قبيل : اتوآناليزر ، سمپلرها ، سانتريفيوژها و …
ـ آگاهي كامل نسب به اصول ايمني و كار در آزمايشگاه و نيز بهداشت و ايمني دفع مواد زائد
موارد کاربرد:
این تست برای تشخیص و ارزیابی مبتلایان به بیماری کبدی یا استخوانی استفاده میشود
صلاحیت و شایستگی کاربر:
از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی
در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد.
تجهیزات، مواد، لوازم و آماده­سازی­های مورد نیاز قبل از انجام کار:
وسایل معمول آزمایشگاه موجود باشد.
دستگاه از قبل کالیبره و آماده کار باشد.
PH آب مقطر متصل به دستگاه اندازه گیری شده باشد

کنترل کیفی قبل از انجام کار و حین کار
بمنظور اطمينان از صحت و دقت آزمايشات ما ملزم به قرار دادن سرم كنترل در اتواناليزر هستيم . سرم كنترل را در شروع كار و قبل از گزارش جواب بيماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم كنترل هاي خوانده شده آنرا در منحني لوي جينگ قرار داده و بر اساس قوانين وستگارد صحت و دقت آنرا بررسي مي كنيم
جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل Trulab N و Trulab P بطور جداگانه استفاده کنید

نمونه لازم و موارد رد نمونه
سرم ، پلاسما همراه با هپارين
پايداري كلسيم درر سرم يا پلاسما
در دماي 20 تا 25 درجه سانتيگراد 7روز
در دماي 4 تا 8 درجه سانتيگراد 3 هفته
در دماي منهاي 20 درجه سانتيگراد 8ماه
مقدار : 100 ميكروليتر
 
معيارهاي REJECTION ( موارد رد نمونه )
زمانيكه نمونه هموليز شديد ، ايكتريك شديد ، ليمپيك شديد باشد نمونه قابل قبول نمي باشد .
تاثير عوامل ايكتر ، هموليز ، ليمپيك
هموگلوبين تا غلظت 500 ميلي گرم در دسي ليتر و تري گليسيريد تا غلظت 2000 ميلي گرم در دسي ليتر و بيلي روبين تا غلظت 40 ميلي گرم در دسي ليتر باعث تداخل در آزمايش نمي شوند . هموليز نيز باعث افزايش كاذب كلسيم مي گردد به طوريكه هموليز 1% گلبول هاي سرخ باعث افزايش كلسيم به ميزان 9/2% مي شود . همچنين شيري بودن سرم باعث افزايش كاذب كلسيم به روش Creol phthalein مي شود .
 
لوازم مورد نیاز
آماده سازی معرف­های مورد نظر طبق دستور کار روش انجام آزمایش به شیوه­ی دستی و دستگاهی که با جزئیات کامل در بروشور کیت در قسمت "آماده سازی محلول­ها" آمده است که پیوست می­باشد.
آماده سازی تجهیزات مورد نیاز طبق دستورالعمل­های کاربری آنها از قبیل: فتومتر، اتوآنالیزر، بن ماری، سمپلر
آماده سازی جالوله­ای، سرسمپلر، کاپ، ویال، ریجنت­ها و سرم فیزیولوژی برای رقیق سازی نمونه­ها بالا و سایر ملزومات روتین موجود در آزمایشگاه
کالیبراتور و سرم کنترل جهت استاندارد نمودن و کنترل انجام آزمایش
به حرارت محیط رساندن تمامی موارد کاربردی در انجام آزمایش از جمله معرف­ها، کالیبراتور، سرم کنترل و .....

روش انجام آزمایش
قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود.
در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود.
ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به SOP دستگاهی هیتاچی 717 مراجعه شود.
جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید

محدودیت ها و عوامل مداخله گر در آزمایش
همولیز خون و لیپمی بروز خطا در نتایج میگردد.
داروهای افزاینده:استروئیدهای انابولیک ,انتی بیوتیکها,داروهای ضدمالاریا,اسیداسکوربیک,ازاتیوپرین, کدیین ,دکستران, دیورتیکها, اپی نفرین ,مورفین,ضدباری های خوراکی,تئوفیلین,ویتامین A.
اسيد آسكوربيك تا غلظت30 ميلي گرم در دسي ليتر ، بيلي روبين تا غلظت 20 ميلي گرم در دسي ليتر ، هموگلوبين تا غلظت 49 ميلي گرم در دسي ليتر و تري گليسيريد تا غلظت 1000 ميلي گرم در دسي ليتر باعث تداخل در آزمايش نمي شوند .هموليز باعث افزايش كاذب بيلي روبين مي باشد ليمپيك بوده باعث افزايش بيلي روبين ميشود

نکات ایمنی :
در هنگام استفاده از دستگاه  می بایست کلیه نکات ایمنی مربوط به وسایل برقی را رعایت نمایید .
از هرگونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محیط آزمایشگاه خودداری نمایید .
از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا بدون استفاده از پوشش محافظ خودداری کنید .
هرگونه محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید


مستندات مرتبط :
شناسنامه دستگاه
فرم ثبت نتایج کالیبراسیون دستگاه
فرم درخواست سرویس و کالیبراسیون دستگاه

Log book دستگاه
فرم ثبت عدم انطباق و انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه


محدوده قابل اندازه گیری: 
محدوده مرجع (REFRENCE INTERVAL)
در سرم يا پلاسما 8/6 – 10/3 m/dl
محدوده قابل گزارش :
در سرم يا پلاسما 8/6 – 10/3 m/dl
محدوده هشدار يا مقادير بحراني در صورت لزوم CRITICAL VALUE
محدوده اي كه خارج از رنج تست بالا باشد

:حساسيت
حداقل مقدار ALP قابل اندازه گيري 3 واحد بين المللي در ليتر مي باشد
 
تفسیر ( علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن)
مقادیر بالاتر و پائین­تر محدوده­های نرمال تکرار شود.
به هر دلیلی که تکرار اتفاق افتد، نتایج حاصله مربوط به قبل و بعد از تکرار و نتیجه گزارش نهایی علت تکرار در فرم ثبت نتایج تکرار تست­ها ثبت و مرقوم گردد.
 
محدوديت انجام آزمايش
اقدامات بعدي در برخورد با نتايج غير طبيعي ( تكرار آزمايش ، انجام يا توصيه انجام آ زمايشهاي تائيدي يا تكميلي اطلاع سريع به پزشك )
در برخورد با نتايج غير طبيعي حتماً آنها را تكرار خواهيم كرد و در صورت اطمينان از تائيد آن به پزشك مربوطه يا سوپروايزر در بخش اطلاع داده مي شود .
 
ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]