دستورالعمل روش انجام آزمایش Sex Hormone-Binding Globulin با متدCMIA

کد سند:
کد یکتا:
362
واحد سازمانی:
هورمون شناسی
فرآیند:
فرآیند انجام آزمایش
زمان ویرایش:
1395/01/24
ویرایش کننده:
مدیر ارشد آزمایشگاه
شماره بازنگری:
3.0
ضمیمه - مرجع:
توضیحات:

متن سند:
هدف:

حصول اطمینان از تعیین صحیح میزانSHBG  در خون بیماران بر اساس روش  (Chemiluminescence immunoassay (CLIA.

دامنه کاربرد:

این دستورالعمل جهت اندازه گیری کمی آنالیتSHBGدر نمونه سرم یا پلاسمای انسان توسط دستگاه Liason در بخش هورمون آزمایشگاه کاربرد دارد .

صلاحیت و شایستگی کاربر: 

جهت حصول اطمینان از نحوه صحیح این آزمایش توسط پرسنل بخش، مطالعه کامل این دستورالعمل همراه با گذراندن دوره آزمایشی به مدت 7 روز کاری یا حداقل 5 RUN کاری تحت نظر مسوول بخش مربوطه الزامی است.

اقدامات وابسته : 

آگاهی اساس آزمایش SHBG به روش CLIA
آگاهی از محدوده رفرانس آنالیتSHBGدر سرم و تغییر مقدار آن در بیماری های مختلف
آگاهی از برنامه کنترل کیفی آزمایشگاه
آشنایی با اپراتوری و تحلیل نتایج دریافت شده از دستگاه
آگاهی از اصول ایمنی در آزمایشگاه 

نمونه لازم و موارد رد نمونه :

نمونه سرم یا پلاسمای هپارینه یا EDTA
نمونه نباید همولیز ، لیپمیک و یا ایکتریک باشد.
نمونه باید شفاف و فاقد هر گونه Clot و یا رشته های فیبرین باشد.
حداقل حجم مورد نیاز برای سنجش SHBG  توسط دستگاه Liason مقدار 50 میکرولیتر می باشد.
ذخیره سازی نمونه در دمای 2-8°c به مدت7 روز
ذخیره سازی نمونه در دمای -20°c  جهت نگهداری بیش از 7 روز
نمونه های ذخیره شده در فریز بعد از دفریز شدن باید توسط ورتکس، همگن شوند.
از فریز کردن نمونه هایی که قبلاً دفریز شده اند به شدت اجتناب شود .

لوازم مورد نیاز :

کیت مورد نظر ساخت شرکت Diasorin
دستگاه ایمونوآنالایزر Liason
دستکش های یکبار مصرف

اساس آزمایش :
در پدیده کمی لومینسانس واکنش شیمیایی باعث تهییج الکترون ها می شود ولی حاصل این تهییج مشابه فلورسانس بوده و در حین بازگشت الکترون به سطح پایه انرژی ، نور نشری پدید می آید . در کمی لومینسانس ترکیبات آلی اکسید می شوند. این ترکیبات از قبیل لومینول و ایزولومینول می باشند که با یک عامل اکسید کننده ( مثل پراکسید هیدروژن ، هیپوکلرید یا اکسیژن ) واکنش کامل شده و نورنشری از فراورده های تهییج شده در واکنش اکسیداسیون حاصل می آید .
این واکنش ها در حضور کاتالیزور ها از قبیل آنزیم ها ، یون های فلزی و یا کمپلکس های فلزی و hemin انجام می شود .

روش انجام آزمایش :

کیت مورد نظر را حداقل نیم ساعت قبل از انجام آزمایش در جایگاه خود قرار دهید.
نمونه ها را به ترتیب در A-Rack قرار دهید و A-Rack  را در جایگاه مخصوص خود جا بزنید.
از روی مانیتور شماره بیمار و نوع تست را انتخاب کنید.
دستگاه را start کنید.

تفسیر نتایج :
1.        تشخیص و پیگیری زنان با علائم و یا نشانه های آندروژن بیش از حد (به عنوان مثال، سندرم تخمدان پلی کیستیک و هیرسوتیسم ایدیوپاتیک)،
2.        کمک به پایش استروئید جنسی و درمان ضد آندروژن،
3.        کمک در تشخیص اختلالات بلوغ،
4.        کمک به تشخیص و پیگیری بی اشتهایی عصبی ( آنورکسی)
5.        کمک در تشخیص تیروتوکسیکوز (نشانگر بافتی ترشح بیش از حد هورمون تیروئید)
6.        امکان کمک به تشخیص و پیگیری مقاومت انسولینی و بیماری قلبی و عروقی و ارزیابی ریسک دیابت نوع دو، بویژه در زنان.

در زنان باردار به دلیل افزایش تولید استروژن ، غلظت SHBG به طور قابل توجهی بالاتر است. محدوده مرجع در کودکان پیش از بلوغ بالاتر از بزرگسالان است.
سطح بالای SHBG می توان در مردان مسن دیده می شود. SHBG اغلب در بیماران مبتلا به هیپوگونادیسم، پرکاری تیروئید ، سیروز کبدی و بی اشتهایی عصبی افزایش می یابد. سطح SHBG همچنین در مصرف کنندگان  قرص های ضد بارداری و داروهای ضد صرع افزایش مییابد. کاهش غلظت SHBG اغلب با کم کاری تیروئید، سندرم تخمدان پلی کیستیک، چاقی، هیرسوتیسم، آندروژن بالا، ریزش مو، آکنه، بیماری کوشینگ و آکرومگالی دیده می شود.


*      آنتی بادی انسانی ضد موش  ممکن است در نمونه های بیماران که آنتی بادی های منوکلونال دریافت کرده اند (ایمنی درمانی) یافت شود. آنتی بادی های هتروفیل دیگر نیز ممکن است در نمونه بیمار باشد. این روش به طور خاصی برای به حداقل رساندن اثرات این آنتی بادی ها طراحی شده است با این حال، باید نتایج حاصل از بیماران شناخته شده به چنین آنتی بادی هایی، به دقت ارزیابی شود.
*      نمونه های شدیداً همولیز در نتایج آزمایش تداخل می نمایند.
*      داروهای دانازول، استانوزولول باعث کاهش و آنتی کانوولسانت ها باعث افزایش SHBG می شوند.

·         اتصال هورمون های تستوسترون و استروژن به SHBG باعث کاهش تخریب متابولیکی این هورمون ها و تنظیم تعادل بین مقدار آزاد و متصل هورمون می شود.
·         افزایش سطح آندروژن ها منجر به کاهش غلظت SHBG می گردد. در مقابل استروژن ها در زمان بارداری و هورمون های تیروئیدی منجر به افزایش سطحSHBG می گردد.
·         در مردان مبتلا به سندرم کلاین فلتر ممکن است غلظت SHBG طبیعی باشد.
·         اندازه گیری SHBG به شکل غیر مستقیم در ارزیابی استروژن ها و تستوسترون آزاد مفید می باشد.
·         روش های ایمینو اسی باعث بالا رفتن حساسیت و اختصاصیت سنجش می گردد.
 

روش مرجع: ایمنومتریک
روش ارجح: الکتروکمی لومینوسانس
سایر روشها: کمی لومینوسانس، ELISA

محدوده رفرانس

مقادیر مرجع:

نوزادان:  پسر: 13 – 85 nmol/L     دختر: 14 – 60 nmol/L
یک ماه تا یک سال:        پسر: 70 – 250 nmol/L           دختر: 60 – 215 nmol/L 
یک تا شش سال:          پسر:           45 – 180 nmol/L دختر: 55 – 190 nmol/L 
هفت تا نه سال:            پسر:           28 – 190 nmol/L دختر: 35 – 170 nmol/L 
ده تا دوازده سال:         پسر:           23 – 160 nmol/L دختر: 17 – 155 nmol/L 
سیزده تا پانزده سال:   پسر:  13 – 140 nmol/L           دختر:   11 – 120 nmol/L
شانزده تا هفده سال:   پسر:  10 – 60 nmol/L             دختر:   19 – 145 nmol/L
 مردان: 10 – 80 nmol/L
زنان غیر حامله:

 
20 – 130 nmol/L
محدوده مرجع به خوبی در دوران بارداری مشخص نشده است.
 

Age
Tanner Stage I
Tanner Stage II
Tanner Stage III
Tanner Stage IV
Tanner Stage V
Male
26-​186 nmol/L
22-​169 nmol/L
13-​104 nmol/L
11-​60 nmol/L
11-​71 nmol/L
female
30-​173 nmol/L
16-​127 nmol/L
12-​98 nmol/L
14-​151 nmol/L
23-​165 nmol/L
 
نکات ایمنی :
-در هنگام استفاده از دستگاه Liason می بایست کلیه نکات ایمنی مربوط به وسایل برقی را رعایت نمایید .
-از هرگونه خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محیط آزمایشگاه خودداری نمایید .
-از هرگونه تماس مستقیم با مواد بالقوه عفونت زا بدون استفاده از پوشش محافظ خودداری کنید .
-هرگونه محلول ریخته شده روی سطوح را توسط محلول هیپوکلریت سدیم 5%  ، ضد عفونی کنید .

 
ادامه دارد ...

 

فرهیخته آزمایشگاهی گرامی:

با سلام و درود

احتراما با تشکر از بازدید  شما از نسخه دموی نرم افزار استانداردسازی و کنترل کیفیت    NextLab 

معروض میدارد امکان رویت متن کامل مستندات فقط در لینک های زیر میسر است

و دسترسی به متن کامل سایر مستندات فقط در نسخه اصلی امکان پذیر است

دستورالعمل مدیریت پسماندها

دستورالعمل کاربری دستگاه سل کانتر

دستورالعمل روش انجام آزمایش CBC

شرح وظايف کارکنان نظافت، شستشو و استرلیزاسیون

روش اجرانی ممیزی داخلی

دستورالعمل آماده سازي و اطلاع رساني بيماران جهت نمونه گيري صحيح


با سپاس از بذل توجه شما


نرم افزار مستندات، استانداردسازی و کنترل کیفیت نِکست لَب [ www.NextLab.ir ]